desno|mini|230p|Korice A ZS-64. Autor: Aurelio Galepini, 1965. desno|mini|230p|Korice B ZS-64. Autor: Rajko Milošević Gera, 2026. desno|mini|230p|Korice ZS-445. Autor: Branko Plavšić, 1979.
Samoubilački eskadron je epizoda stripa o Teksu Vileru, objavljena kao 64. sveska obnovljene edicije Zlatna serija, koju je izdavačka kuća Veseli četvrtak pokrenula 2018. godine. Sveska je objavljena 16. jula 2026. godine, po ceni od 640 dinara. Scenario je napisao Đanluiđi Boneli, a strip je nacrtao Aurelio Galepini. Korice A nacrtao je Galepini, dok je autor korica B Rajko Milošević Gera.
Originalna epizoda Priča je u Italiji prvobitno objavljena u nedeljnim strip-sveskama iz 28. serije, nazvane Serie Navajo. Izlazila je u brojevima 1–18, od 19. oktobra 1961. do 15. februara 1962. godine.
Osamnaest originalnih svezaka nosilo je naslove: Sangue Navajo, Forte Defiance, Agguato nella gola, Un uomo intrepido, Spari nella notte, Sul sentiero di guerra, Fuoco sulla prateria, Terra bruciata, Guerriglia!, Attacco notturno, Un colonnello ostinato, Sete!, Segnali di morte, Razzia notturna, Resa all’alba, La missione di Carson, L’ultima follia i La pistola nascosta.
Priča je potom prelomljena i početkom 1965. godine ponovo objavljena u redovnoj mesečnoj ediciji Tex. Prvi deo izašao je u broju 51, pod naslovom Sangue Navajo, objavljenom 1. januara 1965. godine. Priča je u toj svesci zauzimala strane od 69. do 130, odnosno ukupno 62 strane.
Nastavak je objavljen 1. februara 1965. godine u broju 52, pod naslovom Guerriglia. Ovoj priči pripadala je cela sveska, odnosno 126 strana.
Završetak priče objavljen je 1. marta 1965. godine u broju 53, naslovljenom Il grande re. Epizodi Sangue Navajo pripadalo je samo prvih šest strana stripa u toj svesci, od 5. do 10. strane.
U mesečnom izdanju priča ima ukupno 194 strane. Iako broj 53 nosi naslov Il grande re, taj naslov se ne odnosi na završetak priče Sangue Navajo. Od 11. do 116. strane objavljena je zasebna priča Linciaggio, dok na 117. strani počinje druga epizoda, naslovljena Il grande re.
Sadržaj
Novinar Martin Flojd putuje vozom kroz područje rezervata kada Sem Houp i Bart Barlou, dvojica bahatih belaca, bez ikakvog razloga pucaju na petoricu mladih Navahoa koji jašu pored pruge. Mladići su ubijeni, a Flojd pokušava da zločin iznese u javnost. Zbog toga biva pretučen, dok Houp i Barlou ostaju zaštićeni zahvaljujući vezama sa guvernerom Blisterom i pukovnikom Elbertom.
Teks zahteva da ubice budu uhapšene i izvedene pred sud. Kada vlasti odbiju da sprovedu zakon, on odlučuje da Navahoi sami primoraju vojsku i političke vlasti da prihvate njihove zahteve. Flojda postavlja za ratnog dopisnika, sa zadatkom da javnost obaveštava o uzrocima pobune i postupanju vojske prema starosedeocima.
Teks organizuje gerilsku kampanju protiv vojske, ali nastoji da izbegne nepotrebno krvoproliće. Navahoi napadaju snabdevanje i komunikacije, iscrpljuju vojnike, zarobljavaju čitave jedinice i potom ih puštaju bez povreda. Teksovi ljudi zauzimaju i uništavaju utvrđenje, ali prethodno omogućavaju njegovoj posadi da ga napusti. Time pokazuju da njihov cilj nije rat protiv svih belaca, već kažnjavanje odgovornih i uspostavljanje pravde.
Pukovnik Elbert nastavlja vojnu akciju iako postaje jasno da ne može da slomi otpor. Teks ga zarobljava, oduzima mu oznake čina, šiša ga i šalje kroz pustinju bez vode. Elbertovo poniženje postaje simbol poraza vojne sile koju je pokušao da upotrebi radi zaštite dvojice ubica.
Kit Karson dobija zadatak da pronađe Teksa i ubedi ga da obustavi pobunu. Kada se upozna sa zločinom i ponašanjem vlasti, Karson odlučuje da ne postupi protiv svog prijatelja. Flojdovi tekstovi, objavljeni u listu Vašington post, izazivaju politički skandal. Iz Vašingtona stiže naređenje da se vojna operacija protiv Navahoa obustavi, a položaj guvernera Blistera postaje ugrožen.
Pokušavajući da sačuva vlast, Blister naređuje hapšenje Houpa i Barloua. Dvojica begunaca završavaju u pustinji, gde se međusobno optužuju za propast i na kraju ubijaju jedan drugoga. Pobuna se završava bez daljeg sukoba između Navahoa i vojske.
Kasnija izdanja u Italiji
Sangue Navajo je u Italiji više puta ponovo objavljivana. Priča je izašla u edicijama Tex Tre Stelle u brojevima 51–53 tokom 1968, Tutto Tex u brojevima 51–53 tokom 1989. i Tex Nuova Ristampa u brojevima 51–53 tokom 2000. godine.
Objavljena je i u knjigama i kolekcionarskim edicijama: kao 445. knjiga edicije Oscar Mondadori 1973, u ediciji Oscar Bestsellers 1996, kao 26. knjiga edicije Tex – Collezione storica a colori 2007, kao deveta knjiga edicije Le grandi storie di Tex 2016. i kao peta knjiga edicije Libri Tex 2019. godine. U ediciji Tex Classic priča je raspoređena u brojeve 114–117, objavljene 2021. godine.
Objavljivanje u Jugoslaviji i Srbiji Jedan deo priče je na prostoru nekadašnje Jugoslavije prvi put objavljen u osmom broju Lunovog magnus stripa, pod naslovom Krv Navajosa. To izdanje bilo je skraćeno za gotovo 60 strana. Naslovna strana nije imala veze sa sadržajem epizode, iako je njen naslov predstavljao dobar prevod originalnog italijanskog naslova Sangue Navajo. Drugi deo epizode objavljen je u 16. broju Zlatne serije, pod naslovom Pustinjom u smrt. Ni naslovna strana tog broja nije bila povezana sa sadržajem priče. Tako je epizoda u prvim domaćim izdanjima bila potpuno rasparčana između različitih edicija i međusobno udaljenih svezaka. Repriza gotovo cele epizode objavljena je tek u Zlatnoj seriji u #445, koji je nosio naslov Samoubilački eskadron, a #446 Karsonova odluka. Korice za ove dve sveske nacrato je Branko Plavšić.
Kritički prijem i značaj
Italijanski portal Lo Spazio Bianco uvrstio je Sangue Navajo među jedanaest najboljih priča o Teksu. U obrazloženju je opisuje kao preteču revizionističkog i „sumračnog” vesterna koji će se otvoreno svrstavati na stranu američkih starosedelaca. Posebno su izdvojeni početni pokolj mladih Navahoa, Teksova gerilska strategija i završno poniženje pukovnika Elberta.
U recenziji portala MangaForever istaknuto je da je Boneli još 1961. godine povezao dve teme koje će tek kasnije dobiti širu pažnju: nasilje i nepravdu prema američkim starosedeocima i političku moć slobodne štampe. Recenzent je priču ocenio ukupnom ocenom 7,4 od 10.
Recenzija objavljena na portalu Stripovi.com 2012. godine ocenila je priču sa 84 odsto. Izdavač Veseli četvrtak navodi da se priča često smatra najboljom epizodom iz ranog perioda serijala, odnosno iz razdoblja do italijanskog broja 99.
Zanimljivosti
Naslovnu stranu italijanskog broja 52, Guerriglia, novosadski Dnevnik kasnije je upotrebio za 470. broj Lunovog magnus stripa, u kojem je objavljena epizoda Malog rendžera.
Povezane epizode
U posebnom italijanskom broju 729 iz 2021. godine objavljena je epizoda Agente indiano, koju je napisao Mauro Bozeli, a nacrtao Mauricio Doti. Priča predstavlja naknadno napisanu predistoriju događaja iz Sangue Navajo i objašnjava kada je i na koji način Teks postao zvanični predstavnik Navahoa pred američkim Biroom za indijanska pitanja.
Prethodna sveska Zlatne serije Prethodna sveska obnovljene Zlatne serije bila je broj 63, u kojoj su objavljene priče o Dilanu Dogu Igra ljubavi i mržnje i Čarls ne želi da ode. Sveska je objavljena 23. aprila 2026. godine.
Reference
Kategorija:Teks Viler Kategorija:Stripovi o Teksu Vileru Kategorija:Italijanski strip Kategorija:Boneli