— род песочных ос из подсемейства Crabroninae (триба Crabronini). Более 250 видов.
Распространение Голарктика. В Европе около 37 видов. Для СССР указывалось 54 вида. В Палеарктике 78 видов, в России 39 видов.
Описание Мелкие или средних размеров осы. Гнездятся в земле или в древесине и ветках, ловят мух, цикадок и других насекомых.
Вид Crossocerus leucostoma (Крассоцерус бледный) внесён в Перечень животных, нуждающихся в охране в Ямало — Ненецком автономном округеПеречень таксонов и популяций животных, растений и грибов Ямало — Ненецкого автономного округа, нуждающихся в особом внимании к их состоянию в природной среде. .
Систематика Более 250 видов (триба Crabronini).
Синонимы
Ablepharipus Perkins, 1913 Ablepharius Acanthocrabro Perkins, 1913 Ainocrabro Tsuneki, 1954 Alicrabro Tsuneki, 1968 Apocrabro Pate, 1944 Apoides Tsuneki, 1968 Blepharipus Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé, 1835 Bnunius Tsuneki, 1971 Coelocrabro Thomson, 1874 Corenocrabro Tsuneki, 1974 Cuphopterus A.Morawitz, 1866 Dolichocrabro Ashmead, 1899 Epicrossocerus Ashmead, 1899 Fentis Tsuneki, 1971 Hoplocrabro Thomson, 1874 Ischnolynthus Holmberg, 1903 Microcrabro de Saussure, 1892 Neoblepharipus Leclercq, 1968 Nothocrabro Pate, 1944 Ornicrabro Leclercq, 1973 Orthocrabro Tsuneki, 1990 Oxycrabro Leclercq, 1961 Paroxycrabro Leclercq, 1963 Stenocrabro Ashmead, 1899 Stictoptila Pate, 1944 Synorhopalum Ashmead, 1899 Thao Tsuneki, 1982 Towada Tsuneki, 1970 Yambal Tsuneki, 1990 Yuchiha Pate, 1944
Классификация
Crossocerus acanthophorus (Kohl, 1892) i c g Crossocerus acephalus Leclercq, 1958 i c g Crossocerus adhaesus (Kohl, 1915) i c g Crossocerus aeta Pate, 1944 i c g Crossocerus alticola Tsuneki, 1968 i c g Crossocerus amurensis (Kohl, 1892) i c g Crossocerus angelicus (Kincaid, 1900) i c g Crossocerus angolae Leclercq, 2008 i c g Crossocerus angulifemur Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus annandali (Bingham, 1908) i c g Crossocerus annulipes (Lepeletier de Saint Fargeau and Brullé, 1835) i c g Crossocerus antropovi Schmid-Egger, 2011 i c g Crossocerus aponis Tsuneki, 1984 i c g Crossocerus aposanus Tsuneki, 1984 i c g Crossocerus arabicus Gadallah, Edmardash, El-Ghiet & Al-Fifi, 2024Gadallah, Neveen S., Yusuf A. Edmardash, Usama M. A. El-Ghiet & Zarrag I. A. Al-Fifi. 2024. New additions to the crabronid fauna of the Arabian Peninsula and Saudi Arabia (Hymenoptera: Apoidea (Spheciformes): Crabronidae), new distribution records and new species. Zootaxa 5403(5): 549-570. Synnevrus arabicus (Gadallah & Edmardash, 2023) Schmid-Egger & Al-Jahdhami, 2025Schmid-Egger, Christian;Al-Jahdhami, Ali A. (2025). Nyssonini of the Arabian Peninsula with description of six new species (Hymenoptera, Spheciformes, Bembicidae). Zootaxa, 5696(2), 247–259. https://doi.org/10.11646/zootaxa.5696.2.4 Nysson arabicus Gadallah & Edmardash, 2023Abu El-Ghiet, Usama M.;Gadallah, Neveen S.;Gasib, Abdulmajeed M.;Al-Fifi, Zarrag I. A.;Edmardash, Yusuf A. (2023). Further addition to the crabronid fauna of Saudi Arabia (Hymenoptera: Apoidea (Spheciformes): Crabronidae), with new genera and species records, and the description of two new species. Zootaxa, 5319(2), 151–177. https://doi.org/10.11646/zootaxa.5319.2.1 Crossocerus arcorum Leclercq c g Crossocerus ardens (Cameron, 1890) i c g Crossocerus ariminensis Terayama and Murota, 2016 i g Crossocerus arnoldi Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c gLeclerq, J. 2000c. Hyménoptères Sphécides Crabroniens des Amériques du genre Crossocerus Lepeletier & Brullé, 1835. Notes fauniques de Gembloux, n°40 (2000):3—75 Crossocerus asiaticus Tsuneki, 1967 Crossocerus assamensis (Cameron, 1902) i c g Crossocerus assimilis (F. Smith, 1856) i c g Crossocerus aswad (Nurse, 1902) i c g Crossocerus bajaensis Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus barbipes (Dahlbom, 1845) i c g Crossocerus binicarinalis Li and Wu, 2003 i c g Crossocerus binotatus Lepeletier de Saint Fargeau and Brullé, 1835 i c g Crossocerus bispinosus de Beaumont, 1967 i c g Crossocerus bnun Tsuneki, 1971 i c g Crossocerus boharti Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus brahmanus Leclercq, 1956 i c g Crossocerus breviclypeatus Tsuneki, 1977 i c g Crossocerus brooksi Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus brunniventris (Arnold, 1932) i c g Crossocerus bukavu Leclercq, 2008 i c g Crossocerus bulawayoensis (Arnold, 1932) i c g Crossocerus burungaensis (Arnold, 1934) i c g Crossocerus callani Pate, 1941 i c g Crossocerus cameroni Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus capax Leclercq, 2008 i c g Crossocerus capitalis Leclercq, 1958 i c g Crossocerus capitosus (Shuckard, 1837) i c g Crossocerus carinicollaris Li and Wu, 2006 i c g Crossocerus cetratus (Shuckard, 1837) i c g Crossocerus chiapensis Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus chromatipus Pate, 1944 i c g Crossocerus cinxius (Dahlbom, 1839) i c g Crossocerus congener (Dahlbom, 1844) i c g Crossocerus decorosus Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus decorus (W. Fox, 1895) i c g Crossocerus denticoxa (Bischoff, 1932) i c g Crossocerus denticrus Herrich-Schaeffer, 1841 i c g Crossocerus dimidiatus (Fabricius, 1781) i c g Crossocerus distinguendus (A. Morawitz, 1866) i c g Crossocerus distortus Leclercq, 1955 i c g Crossocerus domicola Tsuneki, 1971 i c g Crossocerus elongatulus (Vander Linden, 1829) i c g Crossocerus emarginatus (Kohl, 1899) i c g Crossocerus emirorum Leclercq, 1998 i c g Crossocerus epiri Leclercq, 2007 i c g Crossocerus eques (Nurse, 1902) i c g Crossocerus eriogoni (Rohwer, 1908) i c g Crossocerus esau de Beaumont, 1967 i c g Crossocerus evansi Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus exdentatus Li and L.F. Yang, 2002 i c g Crossocerus exiguus (Vander Linden, 1829) i c g Crossocerus fabreorum Leclercq and Terzo, 2007 i c g Crossocerus federationis Leclercq, 1961 i c g Crossocerus fergusoni Pate, 1944 i c g Crossocerus flavissimus Leclercq, 1973 i c g Crossocerus flavitarsus (Tsuneki, 1947) i c g Crossocerus flavomaculatus Li and He, 2005 i c g Crossocerus flavopictus (F. Smith, 1856) i c g Crossocerus floresus Leclercq, 1978 i c g Crossocerus fossuleus Leclercq, 1958 i c g Crossocerus foxi Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus fukuiensis Tsuneki, 1970 i c g Crossocerus gaboni Leclercq, 2008 i c g Crossocerus gemblacensis Leclercq, 1968 i c g Crossocerus gerardi Leclercq, 1956 i c g Crossocerus glabricornis (Arnold, 1926) i c g Crossocerus guerrerensis (Cameron, 1891) i c g Crossocerus guichardi Leclercq, 1972 i c g Crossocerus hakusanus Tsuneki, 1954 i c g Crossocerus harringtonii (W. Fox, 1895) i c g Crossocerus hasalakae Leclercq, 1986 i c g Crossocerus heinrichi Leclercq, 1974 i c g Crossocerus hewitti (Cameron, 1908) c g Crossocerus heydeni Kohl, 1880 i c g Crossocerus hingstoni Leclercq, 1950 i c g Crossocerus hirashimai Tsuneki, 1966 i c g Crossocerus hirtitibia (Arnold, 1945) i c g Crossocerus hiurai Tsuneki, 1966 i c g Crossocerus hospitalis Leclercq, 1961 i c g Crossocerus impressifrons (F. Smith, 1856) i c g b Crossocerus indonesiae Leclercq, 1961 i c g Crossocerus insolens (W. Fox, 1895) i c g Crossocerus inundatiflavus Li and He, 2004 i c g Crossocerus italicus de Beaumont, 1959 i c g Crossocerus jason (Cameron, 1891) i c g Crossocerus jasonoides Leclercq, 2000 i c g Crossocerus jubilans (Kohl, 1915) i c g Crossocerus kamateensis Tsuneki, 1971 i c g Crossocerus klapperichi de Beaumont, 1963 i c g Crossocerus kockensis Leclercq, 1950 i c g Crossocerus kohli (Bischoff, 1921) i c g Crossocerus krombeini Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus kurczewskii Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus larutae Leclercq, 1961 i c g Crossocerus lentus (W. Fox, 1895) i c g Crossocerus leucostoma (Linnaeus, 1758) i c g Crossocerus lindbergi (de Beaumont, 1954) i c g Crossocerus lipatus Leclercq, 1961 i c g Crossocerus lippensi Leclercq, 1958 i c g Crossocerus liqiangi Leclercq, 2009 c g Crossocerus liquiangi Leclercq, 2009 i c g Crossocerus lokojae Leclercq, 2008 i c g Crossocerus lundbladi (Kjellander, 1954) i c g Crossocerus maculiclypeus (W. Fox, 1895) i c g Crossocerus maculipennis (F. Smith, 1856) i c g Crossocerus maculitarsis (Cameron, 1891) i c g Crossocerus magniceps Tsuneki, 1977 i c g Crossocerus malaisei (Gussakovskij, 1932) i c g Crossocerus medidentatus Li and Wu, 2003 i c g Crossocerus megacephalus (Rossi, 1790) i c g Crossocerus melanius (Rohwer, 1911) i c g Crossocerus melanochilos Pate, 1944 i c g Crossocerus mexicanus Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus micemarginatus Li and He, 2004 i c g Crossocerus microcollaris (Li and He, 2001) i c g Crossocerus micromegas (de Saussure, 1892) i c g Crossocerus miellati Leclercq, 1961 i c g Crossocerus minamikawai Tsuneki, 1966 i c g Crossocerus mindanaonis Tsuneki, 1984 i c g Crossocerus minimus (Packard, 1867) i c g Crossocerus minor Tsuneki, 1990 i c g Crossocerus minotaurus Leclercq, 2009 i c g Crossocerus minutulus (Arnold, 1944) i c g Crossocerus morawitzi (Gussakovskij, 1952) i c g Crossocerus mukalanae Leclercq, 1986 i c g Crossocerus neimongolensis Li and L.F. Yang, 2002 i c g Crossocerus nemeci Ríha, 2008 i c g Crossocerus nigritus (Lepeletier de Saint Fargeau and Brullé, 1835) i c g Crossocerus nikkoensis Tsuneki and Tanaka, 1955 i c g Crossocerus nitidicorpus Tsuneki, 1968 i c g Crossocerus nitidiventris (W. Fox, 1892) i c g b Crossocerus noonadanus Tsuneki, 1976 i c g Crossocerus odontochilus Li and Yang, 1995 i c g Crossocerus omissus >Mokrousov & Kochetkov, 2026Mokrousov, M.V. & Kochetkov, D.N. (2026) A revision of the Palearctic Crossocerus Lepeletier de Saint Fargeau and Brullé, 1835, subgenus Hoplocrabro Thomson, 1874 (Hymenoptera: Crabronidae). Zootaxa, 5873 (3), 557–569. https://doi.org/10.11646/zootaxa.5873.3.8 Crossocerus onoi (Yasumatsu, 1939) i c g Crossocerus opacifrons (Tsuneki, 1947) i c g Crossocerus ornatipes (R. Turner, 1918) i c g Crossocerus ovalis Lepeletier de Saint Fargeau and Brullé, 1835 i c g Crossocerus ovchinnikovi Kazenas, 2007 i c g Crossocerus pakistanus Leclercq, 2009 i c g Crossocerus palmipes (Linnaeus, 1767) i c g Crossocerus pseudopalmarius (Gussakovskij, 1932) i c gGussakovskij, V.V. (1932) Verzeichnis der von Herrn D:r R. Malaise im Ussuri und Kamtschatka gesammelten aculeaten Hymenopteren. Arkiv för Zoologi, 24A (10), 1–66. Crossocerus parcorum Leclercq, 1958 i c g Crossocerus patei Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pazensis Leclercq, 2000 i c g Crossocerus peckorum Leclercq, 2000 i c g Crossocerus perpolitus Leclercq, 1978 i c g Crossocerus perpusillus (Walker, 1871) i c g Crossocerus phaeochilos Pate, 1944 i c g Crossocerus pignatus Leclercq, 1968 i c g Crossocerus planifemur Krombein, 1952 i c g Crossocerus pleuracutus Leclercq, 1973 i c g Crossocerus pleuralis Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pleuralituberculi Li and He, 2004 i c g Crossocerus podagricus (Vander Linden, 1829) i c g Crossocerus porexus Leclercq, 1968 i c g Crossocerus pseudochromatipus Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pseudomexicanus Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pueblensis Leclercq, 2000 i c g Crossocerus puertagarnicae Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pullulus (A. Morawitz, 1866) i c g Crossocerus punctivertex Leclercq and Miller in Leclerq, 2000 i c g Crossocerus pusanoides Leclercq, 1963 i c g Crossocerus pusanus Leclercq, 1956 i c g Crossocerus pyrrhus Leclercq, 1956 i c g Crossocerus quadrimaculatus (Fabricius, 1793) i c g Crossocerus quinlani Leclercq, 1989 i c g Crossocerus quinquedentatus Tsuneki, 1971 i c g Crossocerus rasnitsyni Kazenas, 2011 i c g