Tipula er en artsrik slekt av stankelbein, er storvoksne mygg som er vanlig i de fleste naturtyper i Norge.
Utseende Store, langbeinte stankelbein med smale vinger som har mange, lange årer (enkelte arter har reduserte vinger). På farge er de gråaktige, gulaktige eller mørkt brunlige, sjelden helt svarte. Vingene er ofte brunlige, av og til med tegninger. Hodet har lang "snute" og lange palper, antennene er trådformede og litt lengre enn hodet, med kranser av lange, utstående hår. Thorax er avlang med dype furer, en V-formet fure på ryggen er særlig påfallende. Svingkøllene (halterne) er ganske lange. Bakkroppen er lang og sylindrisk, hunnen har et nokså langt, spisst eggleggingsrør, hannens ytre kjønnsorganer er gjerne ganske kompliserte.
Larvene er pølseformede mer litt læraktig, tykk hud.
Skadedyr
Noen av stankelbeinartene kan gjøre en del skade i jord- og hagebruk. Det er larvene som er problemet – de spiser planterøtter og kan også gnage av unge planter i rothalsen.
Myrstankelbeinet, Tipula paludosa, er den arten som særlig skaper problemer i Nordvest-Europa. De voksne er ganske store, gulbrune på farge, med vinger som er brune langs forkanten, og flyr i juli-september. De grå larvene kan gjøre skade når de er nesten utvokst, om våren og forsommeren. Områder med fuktig, moldrik jord som drenerte myrer er spesielt utsatt. Bestandene svinger sterkt og det er bare i enkelte år at de skaper problemer. Grovt sett kan man regne med at skader er sannsynlige dersom tettheten av myrstankelbeinlarver overstiger 100 larver per kvadratmeter. Siden larvene kommer opp for å spise om natten, må eventuell sprøyting iverksettes på kvelds- eller nattestid. alt=Tipula Maxima|miniatyr|Stankelben som parer. Men heldigvis, de aller fleste stankelbeinartene er helt harmløse.
Systematisk inndeling - Europeiske arter Det er registrert 98 arter av storstankelbein (Tipulidae) i Norge (tall fra 2019). De fleste artene tilhører den store slekten Tipula, men vi har også en del andre slekter. Listen over europeiske arter følger Oosterbroek, Pjotr: Fauna Europaea Web Service - Tipula . Besøkt 3. desember 2017. Det er publisert over 3000 artsnavn i slekten Oosterbroek, Pjotr (2017): Catalogue of the Craneflies of the World.
Orden tovinger (Diptera) Underorden mygg (Nematocera) Overfamilien stankelbein (Tipuloidea) Familien storstankelbein (Tipulidae) Slekten Tipula Linnaeus, 1758 Slekten deles inn i mange underslekter. Underslekten Acutipula Alexander, 1924 - i Europa: Tipula (Acutipula) aureola Tipula (Acutipula) balcanica Tipula (Acutipula) bosnica Tipula (Acutipula) corsica Tipula (Acutipula) cretensis Tipula (Acutipula) cypriensis Tipula (Acutipula) doriae Tipula (Acutipula) fulvipennis De Geer, 1776 Tipula (Acutipula) ismene Tipula (Acutipula) isparta Tipula (Acutipula) latifurca Tipula (Acutipula) luctuosa Tipula (Acutipula) luna kjempestankelbein, Tipula (Acutipula) maxima Poda, 1761 Tipula (Acutipula) nevada Tipula (Acutipula) niethammeri Tipula (Acutipula) nigroantennata Tipula (Acutipula) repanda Tipula (Acutipula) schmidti Tipula (Acutipula) tenuicornis Tipula (Acutipula) triangulifera Tipula (Acutipula) vittata Meigen, 1804 Underslekten Afrotipula Alexander, 1955 Underslekten Arctotipula Alexander, 1934 - i Europa: Tipula (Arctotipula) aleutica Tipula (Arctotipula) oklandi Tipula (Arctotipula) salicetorum Siebke, 1870 Underslekten Bellardina Edwards, 1931 Underslekten Beringotipula Savchenko, 1961 - i Europa: Tipula (Beringotipula) unca Wiedemann, 1817 Underslekten Dendrotipula Savchenko, 1964 - i Europa: Tipula (Dendrotipula) flavolineata Meigen, 1804 Underslekten Emodotipula Alexander, 1966 - i Europa: Tipula (Emodotipula) leo Tipula (Emodotipula) obscuriventris Tipula (Emodotipula) saginata Underslekten Eremotipula Alexander, 1965 Underslekten Eumicrotipula Alexander, 1923 Underslekten Formotipula Matsumura, 1916 Underslekten Hesperotipula Alexander, 1947 Underslekten Indratipula Alexander, 1970 Underslekten Kalatipula Alexander, 1971 Underslekten Labiotipula Alexander, 1965 Underslekten Lindnerina Mannheims, 1965 - i Europa: Tipula (Lindnerina) bistilata Tipula (Lindnerina) subexcisa Lundström, 1907 Underslekten Lunatipula Edwards, 1931 - i Europa: Tipula (Lunatipula) acuminata Tipula (Lunatipula) adusta Tipula (Lunatipula) affinis Schummel, 1833 Tipula (Lunatipula) albostriata Tipula (Lunatipula) alpina Loew, 1873 Tipula (Lunatipula) ampullifera Tipula (Lunatipula) anicilla Tipula (Lunatipula) animura Tipula (Lunatipula) anthe Tipula (Lunatipula) antichasia Tipula (Lunatipula) aphrodite Tipula (Lunatipula) ariadne Tipula (Lunatipula) arnoldii Tipula (Lunatipula) artemis Tipula (Lunatipula) aurita Tipula (Lunatipula) balearica Tipula (Lunatipula) beieri Tipula (Lunatipula) bezzii Tipula (Lunatipula) bifasciculata Tipula (Lunatipula) bimacula Tipula (Lunatipula) bispina Tipula (Lunatipula) borysthenica Tipula (Lunatipula) buchholzi Tipula (Lunatipula) bulbosa Tipula (Lunatipula) bullata Tipula (Lunatipula) canariensis Tipula (Lunatipula) capra Tipula (Lunatipula) capreola Tipula (Lunatipula) cassiope Tipula (Lunatipula) caudatula Tipula (Lunatipula) caudispina Tipula (Lunatipula) cava Tipula (Lunatipula) cedrophila Tipula (Lunatipula) cerva Tipula (Lunatipula) cervula Tipula (Lunatipula) charybdis Tipula (Lunatipula) christophi Tipula (Lunatipula) cinerascens Tipula (Lunatipula) cinereicolor Tipula (Lunatipula) cinerella Tipula (Lunatipula) circe Tipula (Lunatipula) circumdata Siebke, 1863 Tipula (Lunatipula) cirrata Tipula (Lunatipula) clio Tipula (Lunatipula) cressa Tipula (Lunatipula) cretis Tipula (Lunatipula) cypris Tipula (Lunatipula) danieli Tipula (Lunatipula) decolor Tipula (Lunatipula) dedecor Tipula (Lunatipula) dolores Tipula (Lunatipula) dorica Tipula (Lunatipula) dracula Tipula (Lunatipula) engeli Tipula (Lunatipula) erato Tipula (Lunatipula) eugeniana Tipula (Lunatipula) euterpe Tipula (Lunatipula) fabiola Tipula (Lunatipula) falcata Tipula (Lunatipula) fascicula Tipula (Lunatipula) fascingulata Tipula (Lunatipula) fascipennis Meigen, 1818 Tipula (Lunatipula) forcipula Tipula (Lunatipula) furcula Tipula (Lunatipula) fuscicosta Tipula (Lunatipula) gallaeca Tipula (Lunatipula) gelensis Tipula (Lunatipula) gibbifera Tipula (Lunatipula) graeca Tipula (Lunatipula) graecolivida Tipula (Lunatipula) griesheimae Tipula (Lunatipula) handschini Tipula (Lunatipula) harmonia Tipula (Lunatipula) helvola Tipula (Lunatipula) hera Tipula (Lunatipula) heros Tipula (Lunatipula) hispanolivida Tipula (Lunatipula) huberti Tipula (Lunatipula) humilis Tipula (Lunatipula) iberica Tipula (Lunatipula) imbecilla Tipula (Lunatipula) istriana Tipula (Lunatipula) jativensis Tipula (Lunatipula) kephalos Tipula (Lunatipula) kerkis Tipula (Lunatipula) klytaimnestra Tipula (Lunatipula) kykladon Tipula (Lunatipula) laetabilis Zetterstedt, 1838 Tipula (Lunatipula) lanispina Tipula (Lunatipula) leda Tipula (Lunatipula) leto Tipula (Lunatipula) limitata Schummel, 1833 Tipula (Lunatipula) livida van der Wulp, 1858 Tipula (Lunatipula) longidens Tipula (Lunatipula) luebenauorum Tipula (Lunatipula) lunata Linnaeus, 1758 Tipula (Lunatipula) lyrion Tipula (Lunatipula) macciana Tipula (Lunatipula) macquarti Tipula (Lunatipula) macropeliostigma Tipula (Lunatipula) macroselene Tipula (Lunatipula) magnicauda Tipula (Lunatipula) mallorca Tipula (Lunatipula) mellea Tipula (Lunatipula) melpomene Tipula (Lunatipula) mendli Tipula (Lunatipula) minos Tipula (Lunatipula) monstrabilis Tipula (Lunatipula) morenae Tipula (Lunatipula) nausicaa Tipula (Lunatipula) onusta Tipula (Lunatipula) pachyprocta Tipula (Lunatipula) pandora Tipula (Lunatipula) pannonia Tipula (Lunatipula) parallela Tipula (Lunatipula) parapeliostigma Tipula (Lunatipula) pelidne Tipula (Lunatipula) peliostigma Tipula (Lunatipula) pelma Tipula (Lunatipula) penelope Tipula (Lunatipula) phaidra Tipula (Lunatipula) pilicauda Tipula (Lunatipula) pinnifer Tipula (Lunatipula) pokornyi Tipula (Lunatipula) polydeukes Tipula (Lunatipula) praecox Tipula (Lunatipula) profdrassi Tipula (Lunatipula) pseudocinerascens Tipula (Lunatipula) pseudowolfi Tipula (Lunatipula) pustulata Tipula (Lunatipula) pythia Tipula (Lunatipula) quinquespinis Tipula (Lunatipula) rauschorum Tipula (Lunatipula) recticornis Tipula (Lunatipula) rhodolivida Tipula (Lunatipula) rocina Tipula (Lunatipula) rufula Tipula (Lunatipula) rugulosa Tipula (Lunatipula) sacerdotula Tipula (Lunatipula) savtschenkoi Tipula (Lunatipula) seguyi Tipula (Lunatipula) selene Meigen, 1830 Tipula (Lunatipula) selenis Tipula (Lunatipula) selenitica Tipula (Lunatipula) semipeliostigma Tipula (Lunatipula) sigma Tipula (Lunatipula) simova Tipula (Lunatipula) skylla Tipula (Lunatipula) soosi Tipula (Lunatipula) stubbsi Tipula (Lunatipula) subcava Tipula (Lunatipula) subfalcata Tipula (Lunatipula) subhelvola Tipula (Lunatipula) sublunata Tipula (Lunatipula) subonusta Tipula (Lunatipula) subselenitica Tipula (Lunatipula) subtrunca Tipula (Lunatipula) subtruncata Tipula (Lunatipula) tergestina Tipula (Lunatipula) teunisseni Tipula (Lunatipula) thais Tipula (Lunatipula) theia Tipula (Lunatipula) tibonella Tipula (Lunatipula) titania Tipula (Lunatipula) transmarmarensis Tipula (Lunatipula) trifasciculata Tipula (Lunatipula) trigona Tipula (Lunatipula) trispinosa Lundström, 1907 Tipula (Lunatipula) trunca Tipula (Lunatipula) truncata Tipula (Lunatipula) tyche Tipula (Lunatipula) urania Tipula (Lunatipula) vermooleni Tipula (Lunatipula) vernalis Meigen, 1804 Tipula (Lunatipula) verrucosa Tipula (Lunatipula) vogtenhuberi Tipula (Lunatipula) wewalkai Tipula (Lunatipula) wolfi Tipula (Lunatipula) xyrophora Tipula (Lunatipula) zangherii Tipula (Lunatipula) zarcoi Underslekten Mediotipula Pierre, 1924 - i Europa: Tipula (Mediotipula) brolemanni Tipula (Mediotipula) cataloniensis Tipula (Mediotipula) caucasiensis Tipula (Mediotipula) galiciensis Tipula (Mediotipula) mikiana Tipula (Mediotipula) nitidicollis Tipula (Mediotipula) sarajevensis Tipula (Mediotipula) siebkei Zetterstedt, 1852 Tipula (Mediotipula) stigmatella Underslekten Microtipula Alexander, 1912 Underslekten Nesotipula Alexander, 1921 Underslekten Nippotipula Matsumura, 1916 Underslekten Nobilotipula Alexander, 1943 Underslekten Odonatisca Savchenko, 1956 - i Europa: Tipula (Odonatisca) nodicornis Meigen, 1818 Underslekten Papuatipula Alexander, 1935 Underslekten Pectinotipula Alexander, 1920 Underslekten Platytipula Matsumura, 1916 - i Europa: Tipula (Platytipula) autumnalis Tipula (Platytipula) luteipennis Meigen, 1830 Tipula (Platytipula) melanoceros Schummel, 1833 Underslekten Pterelachisus Rondani, 1842 - i Europa: Tipula (Pterelachisus) apicispina Tipula (Pterelachisus) austriaca Tipula (Pterelachisus) berteii Tipula (Pterelachisus) bilobata Tipula (Pterelachisus) carinifrons Tipula (Pterelachisus) cinereocincta Lundström, 1907 Tipula (Pterelachisus) crassicornis Zetterstedt, 1838 Tipula (Pterelachisus) crassiventris Tipula (Pterelachisus) curvistylus Tipula (Pterelachisus) dolomitensis Tipula (Pterelachisus) glacialis Tipula (Pterelachisus) gredosi Tipula (Pterelachisus) irregularis Tipula (Pterelachisus) irrorata Macquart, 1826 Tipula (Pterelachisus) jutlandica Tipula (Pterelachisus) kaisilai Mannheims, 1954 Tipula (Pterelachisus) laetibasis Alexander, 1934 Tipula (Pterelachisus) luridorostris Schummel, 1833 Tipula (Pterelachisus) matsumuriana Tipula (Pterelachisus) mayerduerii Tipula (Pterelachisus) middendorffi Lackschewitz, 1936 Tipula (Pterelachisus) mutila Tipula (Pterelachisus) neurotica Tipula (Pterelachisus) octomaculata Tipula (Pterelachisus) osellai Tipula (Pterelachisus) pabulina Meigen, 1818 Tipula (Pterelachisus) padana