Subrahmanyan Chandrasekhar () var ein indisk-amerikansk fysikar, astrofysikar og matematikar. Han rekna ut chandrasekhargrensa, og vart i 1983 tildelt Nobelprisen i fysikk, saman med William Alfred Fowler, for studia sine av dei fysiske prosessane som er viktige for strukturen og utviklinga av stjerner.
Chandrasekhar vart fødd i ein tamilsk brahminfamilie i Lahore i daverande Britisk India (no Pakistan). Faren var statsrevisor og ein dugande karnatisk fiolinspelar; mora omsette mellom anna Et Dukkehjem av Ibsen til tamil. Nobelprisvinnaren i fysikk C.V. Raman var frabroren til Chandrasekhar.
Subrahmanyan Chandrasekhar fekk først opplæring heime før han blei elev ved Hindu High School i Madras (no Chennai) i Tamil Nadu i det søraustlege India. Seinare studerte han fysikk ved Presidency College i same byen. I 1930 fekk han eit statleg stipend til å studera ved Universitetet i Cambridge, og kom inn på Trinity College under R.H. Fowler. Under overfarten frå India til Storbritannia fordreiv Chandrasekhar tida med å rekna ut den største massen ei stjerne kan ha utan at ho blir ei supernova og deretter eit svart hol. Talet er seinare blitt kjend som chandrasekhargrensa.
I Europa studerte Chandrasekhar eitt år ved Institut for Teoretisk Fysik i København, der han møtte Niels Bohr. Han fekk doktorgrada i 1933. I 1936 gifta han seg med Lalitha Doraiswamy, som òg hadde studert ved Presidency College.
I 1937 blei Subrahmanyan Chandrasekhar tilsett ved University of Chicago og arbeidde der til han døydde i 1995, 85 år gammal.
Verk
Prisar 1949 - Henry Norris Russell Lectureship 1952 - Bruce Medal 1953 - Gold Medal of the Royal Astronomical Society 1971 - Henry Draper Medal 1983 - Nobelprisen i fysikk 1984 - Copley Medal frå Royal Society
Oppkallingar 1958 - asteroiden 1958 Chandra vart oppkalla etter Chandrasekhar. 1999 - NASA kalla opp det tredje av sine fire «store observatorium» etter Chandrasekhar etter ein namnekonkurranse med 6.000 kandidatar frå femti amerikanske statar og 61 land. Chandra X-ray Observatory (Chandra røntgenstråleobservatorium) vart sendt opp og teke i bruk av romferja Columbia den 31. juli 1999.
Bakgrunnsstoff Biografi ved National Academy of Sciences (arkivert versjon, engelsk) Harvard-side om Chandrasekhar (engelsk) Subrahmanyan Chandrasekhar (engelsk) Subrahmanyan Chandrasekhar (engelsk) Bruce Medal page (engelsk) Awarding of Bruce Medal: PASP 64 (1952) 55 (engelsk)
Bøker
Nekrologar BAAS 28 (1996) 1448 Obs 116 (1996) 121 comment PASP 109 (1997) 73 QJRAS 37 (1996) 261
Kategori:Indiske astronomar Kategori:USA-amerikanske astronomar Kategori:Indiske fysikarar Kategori:USA-amerikanske fysikarar Kategori:Nobelprisen i fysikk Kategori:Indiske nobelprisvinnarar Kategori:Nobelprisvinnarar frå USA Kategori:Tamilar Kategori:Folk frå Britisk India Kategori:Døde av hjarteinfarkt Kategori:Tilsette i University of Chicago Kategori:Medlemmar av Royal Society Kategori:Royal Medal Kategori:Royal Astronomical Society sin gullmedalje Kategori:National Academy of Sciences