Empidar (Empidonax) er ei biologisk slekt av små sporvefuglar som er medlemmar av tyrannfamilien (Tyrannidae). Slekta omfattar 14 artar, dei fleste hekkar i Nord-Amerika, nokre i Mellom-Amerika. Hekkeområda deira strekkjer seg frå Alaska og Canada i nord til Panama i sør. Mange av artane trekkjer sørover om vinteren, og tre artar flyg til Sør-Amerika under den boreale vinteren, av dei trekker oreempid til Bolivia, det nordlege Argentina og Paraguay.
Etymologi Det vitskaplege slektsnamnet Empidonax kjem frå gresk εμπις empis, εμπιδος empidos som tyder «mygg» eller «knott», og αναξ anax, ανακτος anaktos tyder «herre» eller «herskar».
Kjenneteikn Fuglane i denne slekta er lite iaugefallande og små tyrannar, mellom 13 og 15 cm lange. Dei er særs einsarta i fjørdrakt og storleik, og blir ofte oversett. Empidar kan kjennast for sine bleike augeringar og markerte vengband, som er kvitaktige eller lysbrune. Oversida er oftast olivengrøn eller brunaktig, medan undersida varierer frå kvitleg og lys grå til gulaktig eller bleik oliven. I løpet av den nordlege våren og sommaren blir fjørdrakta ofte mattere på grunn av slitasje, og nokre artar byter fjør før hausttrekket og får ny, frisk drakt mot slutten av sommaren.
Empidar har ein meir kompakt kropp enn piviar (Contopus), og har kortare utstikkande primærfjør. For å skilje dei ulike empid-artane frå kvarandre må gjerne stø seg på observasjon av lydar, leveområde, åtferd og små skilnader i storleik, nebbform, lengd på vengene og stjerten. Dei fleste artane har òg ein karakteristisk vane med å vippe på stjerten. Svarthetteempid (Empidonax atriceps) har meir kontrastfull fjørdrakt enn andre i slekta og avviker også med det svært avgrensa leveområdet i Costa Rica og inn i vestlegaste Panama.
Artsoversyn Slekt Empidonax i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V15.1, 2025, med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. Verdas naturvernunion, IUCN, har vurdert alle artane som livskraftige:
Bilete Norsk namn Vitskapleg namn Autor Utbreiing140pxGulbukempidEmpidonax flaviventris(), 1843100px140pxAustempidEmpidonax virescens(), 1818100px140pxVierempidEmpidonax traillii(), 1828100px140pxOreempidEmpidonax alnorum, 1895100px140pxKvitstrupeempidEmpidonax albigularis, 1859120px140pxSmåempidEmpidonax minimus(), 1843100px140pxGranempidEmpidonax hammondii(), 1858100px140pxKrattempidEmpidonax oberholseri, 1939100px140pxGråempidEmpidonax wrightii, 1858100px140pxFuruempidEmpidonax affinis(), 1827120px140pxVestempidEmpidonax difficilis, 1858100px140pxGulempidEmpidonax flavescens, 1865120px140pxBrunbrystempidEmpidonax fulvifrons(), 1841120px140pxSvarthetteempidEmpidonax atriceps, 1870120px
Ikkje godtatt art på IOC World Bird List, men rekna som ein underart av vestempid, Empidonax difficilis: Bilete Vitskapleg namn Autor Utbreiing140pxEmpidonax occidentalis, 1897100px
Kjelder
Første versjon av denne artikkelen var baset på «Empidonax» frå , den 25. april 2025
Referansar
Bakgrunnsstoff
Kategori:Tyrannfamilien Kategori:Fuglar i den neotropiske regionenKategori:Fuglar i den nearktiske regionen Kategori:Fugleslekter