Историјата на руската анимација ја опфаќа визуелната уметничка форма создадена од руски креатори на анимации. Бидејќи поголемиот дел од руската продукција на анимацијата која била наменета за кино и телевизија била создадена за време на Советскиот Сојуз, таа може до определен степен да се нарекува и историја на советската анимација. И понатаму е неистражена област во филмската теорија и историјата надвор од Русија.

thumb|right|340px|Поштенски марки со ликовите Буратино,Чиполино и сениор Помидор, Незнајко и Малиш и Карлсон

Почетоци Првиот руски аниматор бил Александар Ширјаев, главен балетан и кореограф на театарот „Мариински“, кој создал голем број пионерски филмови со техниката стоп-анимација и традиционално анимирани филмови во периодот меѓу 1906 и 1909 година. Тој направил импровизирано студио во неговиот стан каде што внимателно пресоздавал разни балети - изработувал илјадници скици а потоа ги поставувал на сцена користејќи рачно изработени кукли; ги снимал со камера Biokam од 17,5 mm, рамка по рамка. Ширјаев немал преголем интерес за анимацијата како форма на уметност, туку напротив, ја сметал за инструмент за проучување на човековата флексибилност.Kisselgoff, Anna. Critic's Notebook; Pioneering Russian Films Show Ballet Master's Wit. New York Times. January 14, 2005. Accessed on: June 23, 2009.Lord, Peter. The start of stop-frame. The Guardian. November 14, 2008. Accessed on: June 23, 2009.Nina Alovert. Belated Premier. Past Pages Come to Life article from the Russian Bazaar magazine, January, 2005 (in Russian) Неговите филмови биле главно заборавени за време на советскиот период, а се спомнувале само во мемоарите на неговите студенти. Во 1995 година биле повторно откриени од страна на историчарот на балет, Виктор Бочаров, кој ги пронашол архивите на Ширјаев и го снимил документарниот филм „Задоцнета премиера“ во 2003 година кој содржел фрагменти од разни филмови. Сите подоцна биле обновени и дигитализирани со помош на Фестивалот на немиот филм „Порденоне“ и „ Аардман анимации“.Pordenone diary 2008 – day seven at The Bioscope blog, October 22, 2008

Втората личност што самостојно ја откри анимацијата беше Владислав Старевич. Бидејќи бил обучен биолог, тој започнал да прави анимација со балсамирани инсекти за образовни цели, но наскоро ги открил можностите на овој медиум и подоцна станал еден од неприкосновените господари на техниката за стоп-анимација. Неговите први филмови, снимени во 1910 година, беа филмови со црн хумор за семејниот живот на бубашвабите и беа толку револуционерни што му обезбедија орден од Николај II на Русија. Продуцирал и голем број други популарни анимирани филмови со инсекти во студиото на Александар Канжонков каде што исто така работел и како кинематограф и режисер на акциски филмови, понекогаш комбинирајќи акција со техника на стоп-анимација, како во Ноќта пред Божиќ и Страшна одмазда (двата од 1913 година). Старевич ја напуштил Русија по Октомвриската револуција, а индустријата за анимација со години беше парализирана.

По револуцијата Во првите години по Болшевичката револуција, советската анимација имаше определени квалитетни дела. Сепак, таа остана неразвиена во споредба со другите области како што се кино, театар, литература и сликарство. Сегодња (Денес, 1923 година) беше пионерско дело, во режија на Дзига Вертов и анимација на Иван Белјаев.

Во 1924 година, Межрабпом-Рус ја објави критикуваната Меѓупланетарна револуција што сатирично ја критикуваше Аелита. Во ова дело се користеше анимација со исечоци од хартија (кои во тоа време се нарекуваа плоснати марионети) заедно со уметничкиот стил на конструктивизмот и беше создавано самостојно од страна на тројца уметници - Николај Ходатаев, Зенон Комисаренко и Јури Меркулов - кој го предводеше првото советско студио за анимација на Техникумот за кинематографија на сите сојузи. Во 1925 година следуваше Кина во пламен, поддржано од владата и создадено од истиот тим заедно со Иван Иванов-Вано, Владимир Сутеев и сестрите Брумберг. Со 1000 метри филм и 14 слики во секунда и траење од повеќе од 50 минути, овој филм стана првиот советски анимиран игран филм и еден од првите во светот.Larisa Malyukova (2013). OVERcinema. Modern Russian animation. — Saint Petersburg: Umnaya Masha, p. 264–265, 268 Sergey Kapkov (2006). Encyclopedia of Domestic Animation, p. 14–21

Истовремено, аниматорот Александр Бушкин и режисерот Дзига Вертов продуцираа голем број на агитпроп (пропагандни) анимирани кусометражни филмови, филмови и скици со анимирани секвенци со исечоци од хартија за Совкино како што се Советски играчки, Хуморески и епизоди од Кино-Правда. Беа направени како политички карикатурни цртани филмови во кои сатирично се критикуваше буржоазијата, црквата и западните земји, а кои беа цртани и анимирани со скици.Animated Soviet Propaganda review at The New York Times, March 13, 2007Alexander Buskin's filmography at Animator.ru

Кон крајот на 1920-те, индустријата започна да се оддалечува од агитирањето. Во 1927 година, Меркулов, Иванов-Вано и Даниил Черкес го режираа првиот советски цртан филм наменет за деца - Сенка - Африканецот направен според бајката во стихови од Корнеј Чуковски. Филмот беше создаден во Межрабпом-Рус, и во него се направи комбинација од традиционална анимација и неколку сцени со акција.Senka the African at YouTube, public domain (English subtitles)Ivan Ivanov-Vano (1980). Frame by Frame. — Moscow: Iskusstvo, 239 pages, p. 34, 98, 102, 112–129, 150, 12–13, 223–226 Истата година, Иванов-Вано и Черкес работеа на филмот Лизгалиште, уште еден кусометражен цртан филм со карактеристичен уметнички стил (бели линии на црна позадина).The Skating Rink, original version at YouTube, public domain (English subtitles) Сценариото и режијата се на Јуриј Желјабужски и Николај Бартрам, основач на московскиот Музеј за играчки, кои исто така ги продуцираа Авантурите на Болвашка во кои се комбинира акција и стоп-анимација, а приказната раскажува за едно дрвено момче, слично на Пинокио.Giannalberto Bendazzi (2016). Animation: A World History: Volume I: Foundations - The Golden Age at Google Books, p. 80–81, 79, 175Bolvashka's Adventures at Animator.ru Идејата од овој филм доби свое продолжение - Авантурите на Братишкин, првата советска анимирана серија која се емитуваше од 1928 до 1931 година. Ја создаваа Јури Меркулов и Александар Птушко во Мосфилм.Aleksandr Lukich Ptushko article from the Great Soviet EncyclopediaIt Happened at Stadium (Bratiskin's Adventures) (1928) at YouTube, public domain (in Russian)Gulliverkino: Far Side of the Fairy Tale. Aleksandr Ptushko - Innovations article from Iskusstvo Kino, May 5, 2015 (in Russian)

Во 1928 година, Николај Ходатаев, неговата сестра Олга Ходатаева и сестрите Брумберг продуцираа рачно цртан кусометражен филм Момчето Самојед, стилизиран како традиционална уметност на Ненците со драматичен наратив и примена на иновативна техника на печатење на тенок целулоид. Филмот Авантурите на малиот Кинез, направен истата година и во траење од 24 минути и со стоп-анимација, во режија на Марија Бендерскаја, може да се смета за враќање кон традициите на Ладислас Старевич.The Adventures of the Little Chinese at kinoglaz.fr

Филмот Пошта на Михаил Цехановски (1929, анимација со исечоци/традиционална анимација) претставуваше враќање кон традициите на конструктивизмот и голем чекор напред: беше успешно извезен во странство и широко се прикажуваше во целиот свет, а во СССР ја смени перцепцијата за анимацијата како форма на уметност. Исто така, овој филм беше првиот советски анимиран филм во боја и еден од првите со доби музички рејтинг и нарација од Данил Кармс. Михаил и неговата сопруга Вера Цехановскаја водеа студио за анимација во Ленфилм каде беа создадени голем број карактеристични рачно нацртани филмови со стоп-анимација во текот на 1930-те, вклучувајќи го филмот Джабжа (1938) од Мстислав Пашченко, кој доби многу пофалби.Sergei Asenin (2012). The World of Animation // The Tropes of Soviet Animation, p. 45–46. — Moscow: Print-on-Demand, 303 pages Тимот активно користеше боја со примена на оригиналниот процес на пренесување на бои измислен од Ленфилм, сличен на Техниколор.Nikolai Mayorov. The Color of Soviet Cinema from the Film Expert's Notes magazine № 98, 2011 (in Russian)

Во 1933 година, парот соработуваше со Дмитриј Шостакович и Александар Веденски на првиот традиционално анимиран советски филм - Приказната за свештеникот и за неговиот работник Балда, сатирична опера која е флексибилно заснована на бајката во стихови на Александар Пушкин и стилизирана како постери на РОСТА. И покрај многуте проблеми, вклучително и неславното малтретирање на Шостакович во печатот, филмот беше речиси завршен и се чуваше во Ленфилм сè до 1941 година, кога скоро целиот беше уништен во пожар предизвикан од бомбардирањата на Ленинград.John Riley (2005). Dmitri Shostakovich: A Life in Film. — New York: I.B.Tauris, 150 pages На Цехановски му се припишува и пронаоѓањето на графички звук заедно со Арсени Авраамов и Евгениј Шолпо. Предизвикот за нив го постави група предводена од Александр Иванов, кои направија голем број анимирани кусометражни филмови кои се засноваа на нивната идеја за „цртање звук од хартија“.Sound, Speech, Music in Soviet and Post-Soviet Cinema, 2014 by Indiana University Press, p. 22, 33 The Crow's Dance by Nikolai Voinov, 1933, public domain (in Russian)

Во 1935 година, Александар Птушко го режираше Новиот Гуливер, еден од првите долгометражни анимирани филмови во светот, направен со комбинација од стоп-анимација со жив глумец (15-годишно момче). Во филмот беа прикажани од 1.500 до 3.000 различни кукли со подвижни глави и различни изрази на лицето, а се применија и различни техники со камера и технички трикови.Now in America, the Films of the Soviet Walt Disney article from The New York Times, December 30, 2001

Меѓународниот успех на филмот му овозможил на Птушко да отвори свој „оддел за 3Д анимација“ во „ Мосфилм“, што беше и училиште за аниматори-почетници. За четири години тие создадоа десетина краткометражни филмови со стоп-анимација; а повеќето од нив, како што се Лисицата и волкот (1936), беа направени според рускиот фолклор, традиционалната уметност (со вклучување на уметници од Палех ) и можеа да се гледаат во боја благодарение на новоизмислениот процес за филмови во три бои на Павел Мершин. Во 1939 година, Птушко режираше уште еден филм - Златниот клуч заснован на популарната советска бајка; тука исто така се направи комбинација од техниката за стоп-анимација и акција во живо, но во помала мера.

Истовремено, Александар Алексиев, кој побегнал во Франција за време на Руската граѓанска војна, разви технологија за анимација со иглест екран, што овозможи создавање на широк спектар на специјални ефекти кои се постигнуваат преку употреба на стотици илјади пинови (иглици) кои формираат различни шаблони. И покрај статусот на бел емигрант во СССР, неговите филмови беа добро познати меѓу руските професионалци и инспирираа многу уметници, меѓу кои и познатиот Јуриј Норштајн. Во средината на 90-те, ќерката на Алексиеф ја посети Москва и ги претстави делата на нејзиниот татко пред Државниот централен музеј на киното. Денес тој се смета за патријарх на руската анимација.Irina Margolina, Eduard Nazarov. Animation from A to Z. Alexandre Alexeieff documentary series, episodes 3–4, REN TV, 1996Sergei Asenin (1983). The Wisdom of Fiction: Masters of Animation about Themselves and Their Art. — Moscow: Iskusstvo, p. 37

thumb|right|300px|Слика од цртаниот „Зошто кожата на носорогот е со набори?“

Сојузмултфилм, 1936–1960