Амамџик

мини|267x267пкс| Амамџик во конакот на кнегињата Љубица, влез. мини|267x267пкс| Амамџик во конакот на кнегињата Љубица, ентериер . Амамџик или амамџика (мала бањичка, авдеслук) — домашна бања во куќите со турски стил; го имала секоја подобра куќа. Обично се наоѓала во едниот агол од собата, преграден со штици; имал врата и внатре полици. Неговиот под е плочен или бетониран; каде што нема, туку за капење се донесува загреана вода во ѓуѓуми и тестии. Валканата вода истекувала низ покриен канал, наречен водовача; исто така се користи за миење раце.Димитрије Чемерикић, “амамџик,” препис.орг, посетено на 18.08.2019., http://www.prepis.org/items/show/47177. Во амамџиците во Нови Пазар, наместо водовача, подот имал пад за да истекува водата, а тој бил изолиран со водонепропустен малтер наречен оросан.Јован Крунић (1979): Нови Пазар о урбаној структури и архитектури старе куће. Зборник радова етнографског института Књ. 9: 273-320 Сите куќи во гратчињата во Србија за време на првата влада на кнезот Милош Обреновиќ (1815-1839) биле од ист стил; разликата била само во големината. Во собите во кои се спиело, амамџик, мала просторија во која се капеле и миеле, бил зад шпоретот.Тих. Р. Ђорђевић (1921): Вароши у Србији за време прве владе кнеза Милоша Обреновића (1815-1839). Гласник географског друштва. Том 5: 116-138 Врската помеѓу амамџикот и спалната соба ја навел и Вук Караџиќ „Има амамџик во секоја турска соба (каде што луѓето спијат со жените) зад шпоретите“.Вук Стефановић Караџић (1818): Српски рjечник, истолкован њемачким и латинским риjечма. Беч

Потекло на зборот Амамџик е деминутив од зборот амам (турски: hamam, арапски: حمّام). Во турскиот, деминутивот се гради со додавање на наставките - cık, -cuk, -cük, -çık, -çuk, -çük капија - капиџик, дувар, дуварџик, каан - казанџик (казанче))

Примери лево|мини|300x300пкс| Шемата за местото на амамџикот во спалната соба: 1. полица, 2. ѕидана печка, 3. амамаџик, 4. тереџа ( ниша за оставање на ситни работи) или чичеклук (ниша за цвеќе), 5. душеклук (вграден ормар до постелнините ) . Чемерикиќ наведува:

Однесете ја водата до амамџик.(српски:Однеси воду у амамџик.) Во амамџик се зарнала водовача.(српски:У амамџик се заптисала водовача.) Турските амамџици се поголеми од нашите.(српски:Турске амамџице су по големе зе наше.)

Местото на амамџикот во спалната соба Амамџикот секогаш бил по должината на внатрешниот ѕид, спроти прозорците. Со едниот свој ѕид, се потпирал на земјената печка, а со спротивната страна од печката, била и полицата за садови, тестиите со вода, ѓуѓумите и крчазите. Печката задолжително се ложела од соседната просторија за да се зачувала интимноста во спалната соба.

Амамџикот во конакот на кнегињата Љубица Кога бил изграден конакот, амамџикот бил изграден само до собата на кнегињата. Имал мал прозорец за вентилација на фасадниот ѕид и насликана ѕидна декорација. Мотивот на цвеќе во вазна бил чест на дворовите во Цариград, од каде како пример се ширел низ Отоманското царство. Насликана ѕидна декорација постоела и во другите простории на Конакот, но сочувана е само во амамџикот. За време на подигнувањето на амамот прозорецот бил заѕидан.

Наводи

Категорија:Архитектура Категорија:Турска култура Категорија:Турцизми Категорија:Архаизми Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ