Митрополство Црногорско (срп. Митрополство Црногорско / Mitropolstvo Crnogorsko) била теократска кнежевска држава што постоела од 1516 до 1852 година на просторот на денешна Црна Гора. Со седиште во Цетиње, таа претставувала единствена форма на власт во која православните митрополити (владици) ги спојувале духовната и световната власт, обединувајќи ги црногорските племиња во борба против османлиската власт. Од 1697. година, со изборот на Данило I Петровиќ Његош, власта станала наследна во династијата Петровиќ-Његош, а во 1852. година, под Данило II Петровиќ Његош, била претворена во световно Кнежевство Црна Гора.
Историја
Цетињските епископи под Османлиите По османлиското освојување на Зета (1478–1499), Цетиње станало средиште на црковната организација на православното население во областа. Цетињските епископи продолжиле да ја вршат духовната власт, но со слабеењето на османлиската контрола врз планинските области постепено започнале да имаат и световно-политичка улога.
Во 1516 година, епископот Вавила ја презел водечката улога во управувањето со црногорските племиња. Во следните два века владичката функција останала изборна, а цетињските владици зависеле од поддршката на племенските собири и локалните старешини.
Данило Петровиќ-Његош Во 1697 година за владика бил избран Данило I Петровиќ-Његош, со што започнало владеењето на династијата Петровиќ-Његош во Црна Гора. Данило ја обединил духовната и световната власт и станал фактички политички водач на црногорските племиња.
Во 1700 година Данило заминал во Сечуј во Хабсбуршката Монархија, каде што бил хиротонисан од српскиот патријарх Арсениј III Црнојевиќ. При хиротонијата бил поставен како епископ на Цетиње и митрополит скендериски и приморски.
Данило одржувал врски со Венецијанската Република, а од 1711 година воспоставил и поблиски врски со Руската Империја. Неговата политика била насочена кон спротивставување на османлиската власт и кон зајакнување на автономијата на црногорските племиња.
Со Данило започнала традицијата во која митрополитската функција преминувала во рамките на семејството Петровиќ-Његош. По неговата смрт во 1735 година го наследил неговиот внук Сава Петровиќ, а потоа Василије Петровиќ-Његош.
XVIII век Во XVIII век Цетињските митрополити ја одржувале политичката автономија на црногорските племиња во услови на постојани судири со Отоманското Царство. Истовремено, тие настојувале да одржуваат врски со Венеција и Русија.
Во периодот 1750–1766 година Сава и Василије Петровиќ управувале истовремено, при што Василије имал значајна политичка улога и се залагал за поголема руска поддршка на Црна Гора.
Од 1767 до 1773 година во Црна Гора владеел Шќепан Мали, кој се претставувал како рускиот император Петар III. Во овој период традиционалното владичко управување било привремено прекинато. По неговата смрт повторно била воспоставена власта на цетињскиот митрополит.
По краткото владеење на Арсениј Пламенац, во 1784 година за митрополит бил избран Петар I Петровиќ-Његош. Тој започнал процес на политичко обединување на Стара Црна Гора со племињата на Брда и во 1796 година црногорските сили ги поразиле Османлиите во битката кај Мартиниќи и битката кај Круси.
XIX век лево|мини|Петар II|260x260пкс По Петар I, митрополит станал Петар II Петровиќ-Његош. Во негово време продолжило институционалното зајакнување на црногорската власт. Петар II вовел поорганизирана државна управа и презел чекори кон одвојување на духовната од световната власт. Во 1833 година бил хиротонисан во Санкт Петербург од Руската православна црква.
По неговата смрт во 1851 година, неговиот наследник Данило II не станал митрополит. Наместо тоа, во 1852 година бил прогласен за световен кнез, со што била извршена секуларизацијата на дотогашното теократско уредување.
На 13 март 1852 година Црна Гора станала наследно световно кнежевство, со што престанало Митрополството Црногорско како црковно-политички систем. Црквата продолжила да постои како посебна институција, но духовната и световната власт повеќе не биле обединети во личноста на владиката.
Државно уредување мини|Цетињскиот манастир, седиште на цетињските митрополити и главен духовен центар на Црногорското митрополство. Митрополството немало централизирана државна управа во современа смисла. Власта на митрополитот се потпирала врз традиционалните племенски институции и собири. Најзначајна била општата племенска собрание — зборот, додека локалните старешини имале значајна автономија.
Во XVIII и XIX век постоела и функцијата гувернадур, која постепено се развила во значајна световна противтежа на власта на митрополитот. Во 1831 година Петар II Петровиќ-Његош ја воспоставил Сенатската институција, со што започнало создавањето на поцентрализирана државна управа.
Односи со соседните држави Црногорските митрополити одржувале односи со Венецијанската Република, особено поради близината на Которскиот Залив и честите воени судири со Османлиите. Од почетокот на XVIII век постепено се развиле и врски со Руската Империја.
Во 1711 година Русија го повикала црногорското население да се крене против Османлиското Царство во рамките на Руско-турската војна. Од тој период руското влијание станало важен елемент во надворешната политика на црногорските митрополити.
Владичка династија Петровиќ-Његош Од 1697 до 1851 година, со кратки прекини, митрополитската функција ја држеле членови на династијата Петровиќ-Његош:
Данило I Петровиќ-Његош — 1697–1735 Сава Петровиќ-Његош — 1735–1781 Василије Петровиќ-Његош — 1750–1766, истовремено со Сава Арсениј Пламенац — 1781–1784 Петар I Петровиќ-Његош — 1784–1830 Петар II Петровиќ-Његош — 1830–1851 Данило II Петровиќ-Његош — 1851–1852
Данило I се смета за основач на владејачката куќа Петровиќ-Његош, која подоцна продолжила да владее со Црна Гора како световна династија.
Престанок По смртта на Петар II во 1851 година, Данило Петровиќ-Његош одлучил да не ја прифати митрополитската функција и да стане световен владетел. Во 1852 година била извршена секуларизација, со што црногорската држава преминала од владичко во световно кнежевско уредување.
Со тоа завршил периодот на Митрополството Црногорско како црковно-политички систем и започнал периодот на Кнежевството Црна Гора.
Категорија:Историја на Црна Гора