Türkan Akyol (; Istanbul, 12. oktobar 1928 – Ankara, 7. septembar 2017) bila je turska ljekarica, univerzitetska profesorica i političarka. Bila je specijalistica za plućne bolesti, profesorica Medicinskog fakulteta Univerziteta u Ankari, prva žena ministar u vladi Turske i prva žena rektor univerziteta u toj zemlji.
U turskoj javnosti najčešće je povezana s političkim prekretnicama u zastupljenosti žena u izvršnoj vlasti i visokom obrazovanju, ali je istovremeno imala dugu akademsku karijeru u oblasti plućnih bolesti, tuberkuloze, respiratornih funkcija i hroničnih bolesti disajnog sistema.
Biografija Rođena je u Istanbulu 1928. Osnovno obrazovanje pohađala je u više mjesta u Turskoj, jer joj je otac bio oficir i često je mijenjao službu. Srednju školu završila je 1947. u Erenköy djevojačkoj gimnaziji, a Medicinski fakultet Univerziteta u Ankari završila je 1953.
Na istom fakultetu zaposlila se 1954. kao asistentica. Specijalizirala se za plućne bolesti, a akademsko usavršavanje nastavila je i u inostranstvu; prema izvorima o njenoj karijeri, radila je ili se usavršavala u Sjedinjenim Američkim Državama, Francuskoj i Holandiji. Postala je docentica 1965, a redovna profesorica 1970.
Akyol je veći dio profesionalnog rada provela na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Ankari, gdje se bavila plućnim bolestima, tuberkulozom, respiratornim funkcijama, bronhitisom i srodnim temama iz medicine i javnog zdravstva. Prema istraživanju objavljenom 2024. u časopisu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, do 1980. navodila je približno 80 naučnih radova, a sačuvani i dostupni dio njenog opusa pokazuje da je najviše objavljivala u oblasti plućne medicine i tuberkuloze.
Godine 1980. izabrana je za rektoricu Univerziteta u Ankari. Time je postala prva žena rektor univerziteta u Turskoj. Na toj dužnosti ostala je do 1982, kada je napustila položaj zbog neslaganja s Vijećem za visoko obrazovanje.
Politička karijera U vladu Nihata Erima imenovana je 25. marta 1971. kao ministrica zdravstva i socijalne pomoći. Tim imenovanjem postala je prva žena članica vlade u historiji Republike Turske. S dužnosti je otišla 13. decembra 1971. i vratila se univerzitetskom radu.
U politiku se ponovo uključila tokom 1980-ih. Bila je među osnivačima Socijaldemokratske partije (SODEP), a poslije općih izbora 1987. izabrana je u Veliku narodnu skupštinu Turske kao zastupnica iz Izmira. Godine 1992. imenovana je za državnu ministricu zaduženu za pitanja žena i porodice u vladi Süleymana Demirela, a 1993. nastavila je ministarsku dužnost u vladi Tansu Çiller.
Smrt i naslijeđe Umrla je 7. septembra 2017. u bolnici Univerziteta Hacettepe u Ankari. Sahranjena je 8. septembra 2017. na groblju Karşıyaka u Ankari, nakon vjerskog obreda u džamiji Maltepe.
Akyol se u turskoj historiografiji i javnim prikazima najčešće navodi kao pionirka političkog i akademskog učešća žena u Turskoj. Njena karijera spaja tri područja u kojima je bila javno vidljiva: medicinu, univerzitetsku upravu i državnu politiku. Posebno mjesto zauzima zbog činjenice da je i kao ministrica i kao rektorica bila prva žena na tim položajima u Turskoj.
U Bursi je po njoj nazvana bolnica za plućne bolesti.
Reference
Kategorija:Rođeni 1928. Kategorija:Umrli 2017. Kategorija:Biografije, Istanbul Kategorija:Turski političari Kategorija:Turski ministri Kategorija:Turski ljekari