U gramatici, prefiks ili predmetak jest afiks koji se nalazi ispred korijena neke riječi. Dodavanje na početak jedne riječi, nju mijenja u drugu riječ, često i suprotnog značenja. Na primjer, kada je prefiks ne dodaje na riječ sretan, stvara riječ nesretan.
Posebno u proučavanju jezika, prefiks se također zove i preformativ, jer mijenja oblik (=preformira) riječi pred kojima je postavljen. Prefiksi, kao i drugi afiksi, mogu biti flektivni, (mijenjanje sintaksnê kategorijê) ili derivacioni – mijenjanje bilo leksičkê kategorijê ili semantičkih značenja.Čedić I. (2008): Osnovi gramatike bosanskog jezika. Institut za jezik, Sarajevo, .Čedić I. (2010): Rječnik bosanskog jezika – 2. izdanje. Institut za jezik, Sarajevo, .
Sama riječ prefiks sastavljena je od osnove fix (što znači priložiti, u ovom slučaju) i prefiksa pre- (što znači prije), a oba su izvedeni iz latinskog korijena .
Primjeri prefiksâ: prefiks, pregled : pre- je prefiks sa značenjem "prije"; nesretan : ne- je negativni, niječni ili antonimijski prefiks; Suradnja/saradnja: su/sa- je oznaka za zajedničku radnju; Revizija, revolucija, reforma : re- je prefiks koji znači "ponovo"; Probosanski, proraditi: pro– je prefiks koji označava za (nešto/nekoga) ili početak.
Prefiksi mogu biti prosti i složeni. Prosti su, naprimjer: od- (od-lejteti) iz- (iz-vući) pre- (pre-laz) raz- (raz-vod).
U složene spadaju: prepo- (pre + po; prepo-rod), zapo- (za + po; zapodenuti) i dr.
U tvorbi glagola, u našem jeziku prefiksima se najčešće mijenja glagol.
U većini svjetskih jezika su odomaćeni mnogi grčki i latinski prefiksi.
Također pogledajte Prefiksi u bosanskom jeziku Grčki prefiksi Latinski prefiksi
Reference
Kategorija:Afiksi Kategorija:Leksičke jedinice Kategorija:Lingvistička terminologija Kategorija:Riječi