Зубіла, сякач, мусель, муслік, шротка, сечка. С. 58 — ударна-рэзны інструмент для апрацоўкі металу і (бетон, цэгла, камень). Калі па зубілу ўдараюць сілай ад ударніка (абуха) з дапамогай малатка, кувалды, , бетоналома або , рэжучая кромка зубіла ўплывае на апрацоўваны , рэжучы або расколваючы яго.
Тыпы зубілаў па прызначэнні У залежнасці ад вобласці прымянення, усе віды зубілаў можна класіфікаваць на наступныя тыпы:
слясарнае зубіла;
мантажнае зубілаТУ 36-1424—79 Зубило монтажное ЗМ з яго варыянтам піка-зубіла для бетонабойцаў і ; кавальскае зубіла.
, пры якой з дапамогай рэжучых (зубіла, крэйцмэйселя і г.д.) і ўдарных (слясарны малаток) інструментаў з паверхні (дэталі) выдаляюцца лішнія пласты металу або загатоўка падзяляецца на часткі, называецца рубкай. У залежнасці ад прызначэння апрацоўванай дэталі, рубка можа быць чыставой або чарнавой апрацоўкай. У першым выпадку за адзін працоўны ход зубілам здымаюць пласт металу таўшчынёй ад 0,5 да 1 мм, у другім — ад 1,5 да 2 мм. , якая дасягаецца падчас рубкі, складае 0,4…1 мм.
Слясарнае зубіла Слясарныя зубілы вырабляюцца з . Ён складаецца з трох частак: ударнай (байка), сярэдняй (трымальніка) і рабочай. Па форме ручкі зубілы вырабляюцца чатырох тыпаў:
З трымальнікам плоска-авальнага папярочнага сячэння. З трымальнікам авальнай формы. З шасцігранным трымальнікам. З трымальнікам двухтаўровага перасеку.
і двух выкананняў:
З канічнай рабочай і ўдарнай часткай па шырыні. З прамой рабочай і ўдарнай часткай па шырыні.
Вугал завострывання выбіраецца ў залежнасці ад цвёрдасці апрацоўванага матэрыялу. Для найбольш распаўсюджаных матэрыялаў рэкамендуюцца наступныя вуглы завострывання:
для цвёрдых матэрыялаў (цвёрдая сталь, чыгун) — 70°; для матэрыялаў сярэдняй цвёрдасці (сталь, бронза) — 60°; для мяккіх матэрыялаў (медзь, латунь) — 45°; для — 35°.
Зубілы вырабляюцца даўжынёй (L) 100, 125, 160, 200 і 250 мм, шырыня рабочай часткі (B) адпаведна складае 5, 10, 16, 20 і 25 мм. Рабочая частка зубіла і на даўжыню (0,3…0,5)L. Цвёрдасць рабочай часткі зубілаў на даўжыні не менш за 0,5 L складае HRC 54…60, ударнай часткі на даўжыні не менш за 1,5 памеру папярочнага сячэння ад ударнага тарца: HRC 36,5…46,5.
Зубілы вырабляюцца з інструментальнай сталі марак 7ХФ, 8ХФ паводле ДАСТ 5950-2000 і У7А, У8А паводле ДАСТ 1435-99.
Крэйцмэйсель
Крэйцмэйсель адрозніваецца ад слясарнага зубіла тым, што мае вузейшы рэжучы край і прызначаны для выразання вузкіх пазоў, і г.д. Вуглы завострывання крэйцмэйселяў (α) складаюць 45, 60 і 70º, і яны вырабляюцца даўжынёй (L) 125, 160, 200 мм. Шырыня (b) рабочай часткі складае 2, 5, 8, 10, 12 мм. Матэрыялы для вырабу: 8HF, U7A, U8A. Патрабаванні да і — такія ж самыя, што і для металаапрацоўчых зубілаў.
Для выразання профільных пазоў — паўкруглыя, двухгранныя і іншыя — выкарыстоўваюцца спецыяльныя папярочныя крэйцмэйселі, якія называюцца пазаўнікамі. Яны вырабляюцца са сталі U8A даўжынёй 80, 100, 120, 150, 200, 300 і 350 мм з радыусам закругллення 1; 1,5; 2; 2,5 і 3 мм.
Мантажнае зубіла Прабіванне і шчылін у будаўнічых канструкцыях пад электраправодку выконваецца мантажнай стамескай (ТУ 36-1424-80). Зубіла выраблена з вугляродзістай сталі У7А або У8А, даўжынёй 250 мм. мм, таўшчыня 16 мм, шырыня 25 мм, з вуглом завострывання 60°.
Кавальскае зубіла Кавальскае зубіла адрозніваецца ў першую чаргу тым, што мае адтуліну для мацавання на драўлянай ручцы, падобна да малатка. Гэта дазваляе трымаць руку, якая трымае зубіла, далей ад гарачага металу, але яго таксама можна выкарыстоўваць для халоднай рубкі. Кавальскія зубілы таксама могуць быць фігурнымі, з закругленым рэжучым краем Матэрыял для вырабу зубіл — сталь 6ХС. паверхні рабочай часткі: для зубілаў гарачай рубкі HRC 51,5…56, для зубілаў халоднай рубкі HRC 55…59; ударнай часткі HRC 32…41,5.
Крыніцы
Літаратура
Копелевич В. Г., Спиридонов І. Г., Буфетов Г. П. Слюсарна справа. — К.: Освіта, 1997. — 206 с. — ISBN 966-04-0068-3 Макієнко М. І. Загальний курс слюсарної справи. — К.: Вища школа, 1994.-311 с. — ISBN 5-11-004084-2 Кропивницький М. М. Загальний курс слюсарної справи. — К.: Техніка, 1970. — 344 с.
Катэгорыя:Цяслярскія інструменты Катэгорыя:Рэзныя інструменты Катэгорыя:Слясарныя інструменты Катэгорыя:Кавальскія інструменты Катэгорыя:Каменеапрацоўчыя інструменты Катэгорыя:Металаапрацоўчыя інструменты