Станіслаў Пю́ра, або Піёра (; ? — каля 1775) — дзяржаўны дзеяч і дыпламат Вялікага Княства Літоўскага, ваенны камісар расійскіх войскаў у Рэчы Паспалітай, фаварыт імператрыцы Лізаветы Пятроўны, шпіён. Пасол на сойм Рэчы Паспалітай.
Біяграфія Паходзіў са шляхецкага роду Пюраў герба «Бонча». У Літве асела лінія роду з вёсак Пюры Вялікія і Пюры-Пыткі ў Лукаўскай зямлі. Сын Валяр'яна Пюры (памёр у 1750 годзе), стражніка жамойцкага.
Са студзеня 1739 года — паручнік пяцігорскай конніцы. У 1741 годзе як прыхільнік Радзівілаў увайшоў у склад Трыбунала Літоўскага як дэпутат ад Лідскага павета і стаў падскарбіем трыбунальскім.
Увосень 1742 года Пюра быў выкліканы ў Маскву «з асаблівай ласкі расійскага двара». У чэрвені 1745 года згадваецца як жыдзейканскі староста. У траўні 1746 года падтрымліваў «Фамілію». У 1747 годзе як дэпутат ад Упіцкага павета з падтрымкай «Фаміліі» дамагаўся духоўнай, а затым скарбовай маршалкоўскай булавы, але не атрымаў ніводнай. У 1748–1749 гадах са згоды гетмана Міхала Казіміра Радзівіла быў арандатарам чопавага і шэляжнага збораў у Вількамірскім павеце. Абраны паслом ад войска, адмовіўся ад удзелу ў сейме «boni ordinis» 1748 года, спаслаўшыся на хваробу. З чэрвеня 1750 года безвынікова дамагаўся ў гетмана Радзівіла пасады вайсковага суддзі.
Фаварыт Лізаветы Пятроўны У сакавіку 1752 года з'явіўся ў Санкт-Пецярбургу, спадзеючыся, што знаёмства з імператрыцай Лізаветай Пятроўнай, завязанае раней (магчыма, у 1742 ці яшчэ ў 1730 годзе), калі ён уразіў яе сваёй стаццю і выкананнем паланэза, дапаможа яму атрымаць аўдыенцыю і рэкамендацыі на вакантныя пасады ў Аўгуста III. Імператрыца прыняла Пюру ласкава, адарыла яго падарункамі на суму каля 900 рублёў. У кастрычніку таго ж года прысутнічаў на Гарадзенскім сейме як пасол ад Інфлянтаў, верагодна, па расійскай рэкамендацыі. Увесну наступнага года пра яго поспехі пры пецярбургскім двары гаварылі па ўсёй Еўропе.
У 1755 годзе прысутнічаў на пасяджэнні Трыбунала Літоўскага, пасля чаго, магчыма, зноў адправіўся ў Пецярбург у свіце стольніка літоўскага Станіслава Панятоўскага. Восенню быў у Літве, а ў сакавіку 1756 года зноў наведаў Пецярбург. У снежні 1756 года вярнуўся ў Літву з падарункам у 2000 рублёў. Быў беспадстаўна абвінавачаны ў спробе замаху на курляндскага барона Ігельстрома, але быў апраўданы Трыбуналам пад кіраўніцтвам Ежы Флемінга.
Камісар расійскіх войскаў і шпіён З лютага 1757 года тытулаваў сябе генеральным камісарам расійскіх войскаў, спрыяючы забеспячэнню арміі і апраўдваючы яе паводзіны перад літоўскімі панамі. Тытул камісара, верагодна, атрымаў ад фельдмаршала С. Ф. Апраксіна. Карыстаючыся чуткамі пра свае пецярбургскія сувязі, Пюра прапаноўваў харунжаму літоўскаму Гераніму Радзівілу рэкамендацыі пры расійскім двары. У жніўні 1759 года знаходзіўся ў свіце Міхала Радзівіла ў Варшаве. Расійскі пасол М. Ваейкаў выслухоўваў скаргі Пюры ад імя Г. Радзівіла на шкоду, прычыненую расійскім войскам В. Фермара, але пра кампенсацыі маўчаў. Смерць Г. Радзівіла ў маі 1760 года адкрыла вакансію старосты румшышскага ў Ковенскім павеце, якую Пюра атрымаў дзякуючы пратэкцыі Ваейкава.
На Трыбунале 1762 года Пюра судзіўся за ковенскую эканомію з кашталянам віцебскім Шыманам Сіруцем. 28 красавіка 1764 года падпісаў канфедэрацыю Чартарыйскіх. У 1771 годзе згадваўся ў паперах К. Сальдарна як чалавек, прыхільны да Расіі. Як мінімум на працягу першага паўгоддзя 1771 года быў расійскім шпіёнам і перадаваў звесткі генералу М. Кахоўскаму.
Сям'я і маёмасць У 1739–1742 гадах жыў у Мажэйкаве (Лідскі павет), пазней валодаў маёнткам Палавені ва Упіцкім павеце. Увосень 1757 года пры фінансавай падтрымцы Г. Радзівіла пачаў будаўніцтва драўлянага палаца на Сніпішках у Вільні, які назваў «Пюрамонт» (яму прысвяціў оду Адам Нарушэвіч). З кастрычніка 1761 года валодаў ковенскай эканоміяй.
З 1744 года быў жанаты з Зоф'яй з Сэяў. Меў сыноў Стэфана і Міхала (памерлі ў дзяцінстве) і дачку Барбару, якая стала спадчынніцай румшышскага староства.
Крыніцы
Катэгорыя:Асобы Катэгорыя:Памерлі ў 1770-я гады Катэгорыя:Старосты румшышскія Катэгорыя:Шпіёны Катэгорыя:Старосты жыдзейканскія