Геральды́чная ра́да «Паго́ня» — беларуская грамадская ініцыятыва і арганізацыя, якая аб'ядноўвае геральдыстаў, гісторыкаў, мастакоў і дызайнераў з мэтай стварэння і сістэматызацыі нацыянальнай сімволікі, эмблематыкі, сістэмы ўзнагарод і вайсковай атрыбутыкі для беларускіх дэмакратычных сіл. Зрэгістравана ў Літве як юрыдычная асоба «Pahonia, VšĮ». Кіраўніком рады з'яўляецца Мікіта Забуга, сярод вядомых удзельнікаў таксама называецца Алесь Чайчыц.
Гісторыя і дзейнасць Арганізацыя пачала сваю працу 19 жніўня 2022 года. Галоўнай мэтай ініцыятывы стала вырашэнне праблем нацыянальнай сімволікі і стварэнне паўнавартаснай эфектыўнай візуальнай ідэнтыфікацыі для дэмакратычных сіл і ўзброеных фармаванняў, што стала асабліва актуальным пасля пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну. Прадстаўнікі рады праводзілі збор і аналіз матэрыялаў гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі, адаптуючы іх да сучасных патрабаванняў з апорай на беларусацэнтрычнасць і еўрапейскія традыцыі. Пры гэтым яны цалкам адмовіліся ад савецкай і імперскай расійскай спадчыны.
Значным кірункам дзейнасці стала распрацоўка Нацыянальнай сістэмы ўзнагарод Беларусі. Геральдычная рада распрацавала больш за два дзясяткі ордэнаў, крыжоў і медалёў, сярод якіх Ордэн Герояў Беларусі, Ордэн Усяслава Чарадзея, Ордэн Нябеснай Апякункі Беларусі, Крыж Змагання Тадэвуша Касцюшкі, Медаль «Няскораных Ларысы Геніюш» і іншыя. Узнагароды былі інтэграваны ў адзіную сістэму, якую пачалі выкарыстоўваць Рада БНР, Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі (АПК) і Часовая вайсковая камісія Беларускай вызвольнай арміі (БВА). У 2025 годзе рада выдала падрабязны даведнік «Узнагароды Беларусі», у якім былі апублікаваны статуты, гістарычныя абгрунтаванні сімволікі і правілы нашэння ўсіх створаных адзнак.
Акрамя ўзнагарод, арганізацыя ініцыявала і распрацавала дызайн праекта Нацыянальнага пашпарта Новай Беларусі. Праект меў на мэце стварэнне дакумента, які б сімвалізаваў прыналежнасць да вольнага беларускага народа для грамадзян, што апынуліся ў выгнанні. Кіраўнік рады М. Забуга выступіў адным з ініцыятараў праекта і парэкамендаваў АПК літоўскую друкарню «Garsų pasaulis» у якасці патэнцыйнага вытворцы дакументаў.
У вайсковай сферы Геральдычная рада распрацавала сістэму ўніформы, званняў і знакаў адрознення для ініцыятывы «Беларуская вызвольная армія» (БВА). Арганізацыя прапанавала шэры колер як асноўны для парадна-выхадной і паўсядзённай формы. Таксама быў уведзены кармазынавы (цёмна-чырвоны) бярэт як знак удзельнікаў баявых дзеянняў ва Украіне. Сістэма званняў была пазбаўлена савецкіх пяціканцовых зорачак: замест іх былі прапанаваны васьміканцовыя зоркі, гістарычныя беларускія рангі (напрыклад, харужыя, паручнікі, ротмістры) і элементы стандартызацыі НАТА. Разам з гэтым быў уведзены спецыфічны воінскі салют — жэст «Малая Пагоня», які ўяўляе сабой прыцісканне да сэрца рукі з пальцамі, сціснутымі ў кулак.
Крытыка і скандалы Вясной 2024 года Беларускі расследавальніцкі цэнтр (БРЦ) апублікаваў матэрыял, у якім звярнуў увагу на тое, што літоўская кампанія «Garsų pasaulis», якую Забуга параіў для друку пашпартоў Новай Беларусі, мела даўнія бізнес-сувязі з Віктарам Шаўцовым — прадпрымальнікам, набліжаным да рэжыму Аляксандра Лукашэнкі. Акрамя таго, расследавальнікі адзначылі, што Забуга ў мінулым працаваў інспектарам ДАІ і следчым у структурах МУС Беларусі (да 2003 года), падтрымліваў кантакты з былымі калегамі пасля звальнення і захоўваў долі ў беларускіх бізнес-кампаніях пасля пратэстаў 2020 года. У адказ М. Забуга назваў расследаванне «заказным» і накіраваным на дыскрэдытацыю праекта нацыянальнага пашпарта, патлумачыўшы, што даўно не вядзе спраў у Беларусі, а яго акцыі арыштаваныя беларускімі ўладамі.
Яшчэ адзін канфлікт узнік у маі 2026 года падчас візіту Святланы Ціханоўскай у Кіеў. На цырымоніі ўзнагароджання М. Забуга, які на той момант каля паўгода знаходзіўся ў складзе Палка Каліноўскага (займаўся матэрыяльна-тэхнічным забеспячэннем і быў кіроўцам разлікаў БПЛА), з'явіўся ў распрацаванай ім форме Беларускай вызвольнай арміі з пагонамі падпалкоўніка. У такім выглядзе ён атрымаў ад кіраўніцы АПК медаль «Гонар і Годнасць». Гэта выклікала абурэнне сярод ветэранаў-добраахвотнікаў, якія палічылі наданне такога высокага афіцэрскага звання і ўзнагароды за кароткі тэрмін тылавой службы абясцэньваннем баявых узнагарод. Забуга патлумачыў сітуацыю тым, што статут БВА дазваляе залічваць мінулы афіцэрскі досвед (ён скончыў Акадэмію МУС), таму яго званне было проста перанесена ў новую структуру.
Літаратура
Крыніцы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі Катэгорыя:Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі Катэгорыя:Геральдыка Катэгорыя:Вексілалогія Катэгорыя:Фалерыстыка