Situación de Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura na contorna del Baix Empordà|thumb|250px|izquierda Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura ye un conceyu de la contorna del Baix Empordà na provincia de Girona, Cataluña, formáu nel añu 1974 cola unión de los conceyos de Cruïlles, Monells y Sant Sadurní.
Ye'l conceyu col topónimu catalán más llargu, con 43 calteres.
Situación xeográfica thumb|left|Situación de Cruïlles, Monells y Sant Sadurní na provincia de Girona.
Sant Sadurní Cabeza del conceyu formáu colos pueblos de Cruïlles y Monells, asitiáu ente los ríos Rissec y Daró. El pueblu y el castiellu fueron del obispáu de Girona nel añu 1442. Ilesia de San Saturnino del sieglu XVIII.
Cruïlles Asitiáu a la izquierda del ríu Daró. Foi l'orixe del llinaxe y de la baronía de los Cruïlles. Ilesia de Santolaya, con pintures romániques y un retablu góticu, perteneció al monesteriu de San Miguel de Cruïlles. Nel centru de la plaza del pueblu queda la torre del homenaxe del antiguu castiellu de Cruïlles de planta circular y d'unos 26 metros d'altor.
Monells thumb|250px|Ilesia de San Ginés de Monells El conceyu de Monells formóse alredor del antiguu castiellu, del que solamente se caltienen les muralles. Cada rincón del pueblu amena alcordances del pasáu medieval, de nobles y caballeros, de mercaos, castiellos, barones y baroneses y reis. El mercáu de Monells yera de gran relevancia ya importancia na dómina medieval, por eso'l rei Xaime I d'Aragón, nel añu 1234, dictaminó que s'usara la mitgera de Monells como patrón de midida de les ceberes pal obispáu de Girona. Monells presume d'una guapa plaza mayor porticada y la ilesia de San Ginés, d'estilu góticu. Nesti rodóse Ocho apellidos catalanes.
Entidaes de población Barriu del Mas Savalls Cruïlles Monells Puigventós Les Rabioses Sant Cebrià de Lledó Sant Cebrià dels Alls Sant Joan de Salelles Sant Miquel de Cruïlles Sant Sadurní Santa Pellaia Veïnat d'Estravau Veïnat de Banyeres Veïnat de Sant Joan Veïnat de Sies Veïnat de la Font Veïnat del Rissec
Llugares d'interés Ilesia de Sant Sadurní. Del añu 1773/1777 sobre una anterior románica. Ilesia de Santolaya de Cruïlles. Románica del sieglu XI. Muralles de Cruïlles y Torre del homenaxe en Cruïlles. Sieglu XII-XIII. Ilesia de San Ginés en Monells. Documentada en 1019. Plaza de Xaime I en Monells, plaza porticada. Cai de los Arcos, en Monells. Cai que circula so bóvedes. Ilesia de San Xuan de Salelles. Románica.
Demografía La so población ye de .
Referencies
Bibliografía
Enllaces esternos
Páxina web del Conceyu (en catalán) Información de la Xeneralidá de Cataluña (en catalán) Institutu d'Estadística de Cataluña (en catalán)
Categoría:Conceyos de Girona Categoría:Llocalidaes de la provincia de Girona Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial