Pielęgniarstwo według Orem jest nie tylko pracą, ale też służbą społeczną, dyscypliną praktyczną, sztuką asystowania człowiekowi i wiedzą. Ma za zadanie służyć ludziom, którzy nie są w stanie zapewnić sobie opieki samodzielnie. W normalnych warunkach człowiek sam troszczy się o własne zdrowie i zdrowie najbliższych, zapewniając sobie i im należytą opiekę, możliwości samorealizacji i zdolności adaptacji do środowiska. Autorka koncepcji dzieli ludzkie możliwości samoopiekuńcze na trzy poziomy: większe, wystarczające i niewystarczające.
Samoopieka, według Orem, to wyuczona przez człowieka aktywność, podejmowana i kontynuowana celem utrzymania życia, zdrowia i dobrego samopoczucia. Poziom zapotrzebowania na samoopiekę jest różny u różnych osób i pozostaje zmienny z wiekiem. Wpływ na ten poziom mają różne czynniki środowiskowe, socjalne, kulturowe, sytuacja rodzinna i zdrowotna, płeć i kluczowe wydarzenia w życiu. Człowiek w przeciągu życia uczy się zapewniać sobie należyty i adekwatny poziom samoopieki. Teoria deficytu samoopieki Orem koncentruje się na braku samodzielności podopiecznego i jego zależności od pomagających. Przy powstaniu deficytu pacjent staje się biorcą opieki.