thumb|Program z „Halką” z sezonu 1948/1949 w Teatrze Wielkim w Poznaniu Halka – polska opera narodowa z muzyką Stanisława Moniuszki do libretta Włodzimierza Wolskiego.
Skomponowana w dwóch wersjach; dwuaktowej i, częściej wykonywanej, czteroaktowej. Najbardziej znane utwory to mazur z I aktu i aria Jontka z IV aktu Szumią jodły na gór szczycie.
Osoby Stolnik – bas Zofia, jego córka – sopran/mezzosopran Janusz – baryton Dziemba herbu Ziemba, poufny Stolnika – bas Jontek, góral ze wsi Janusza – tenor Halka, góralka ze wsi Janusza – sopran Dudziarz ze wsi Janusza – rola głosowa Goście ze szlachty, drużby, druhny, wieśniacy, górale, góralki, służba
Treść Akt I Na dwór Stolnika zjechała okoliczna szlachta z okazji zaręczyn jego córki, Zofii z Januszem, młodym dziedzicem góralskich wiosek. Zaufany sługa Stolnika, Dziemba, wznosi przy dźwiękach poloneza toast za pomyślność młodej pary. Gdy Janusz i Zofia proszą Stolnika o tradycyjne błogosławieństwo, słyszą smutny śpiew wiejskiej dziewczyny, która z rozpaczą szuka swego ukochanego. Śpiew ten porusza wszystkich, ale najbardziej Janusza, który rozpoznaje głos Halki – dziewczyny z gór, którą kochał i porzucił dla Stolnikówny.