Nazwa pochodzi od wyrazu gorzeć (psł. *gorěti). Określała ona miejsce wypalone, osadę powstałą na miejscu wypalonym. Dzisiejsza polska nazwa wzięła się od form łużyckich, tj. Zgórjelc i Zhorjelc. Formą zniemczoną jest Görlitz.
Nazwy pojawiające się w najstarszych dokumentach
Villa Goreliz (1071) – najstarsza pisemna wzmianka o Görlitz/Zgorzelcu jest w łacińskim dokumencie wystawionym przez cesarza Henryka IV. Zgodnie z jego wolą biskupowi miśnieńskiemu Benonowi zostało przekazanych z rąk banity o imieniu Ozer osiem „łanów królewskich” w „Villa Goreliz” (Gorelic) (ok. 192÷432 ha)Codex diplomaticus Lusatiae superioris, tom I.. Yzcorelik, Yzcorzelik – 1126 Drewnow, Drzewniow, Yzhorelik – 1131 Gorliz, Gorlic – 1238 Zgorliz – 1241 Goerlitcz, Goerlitz – 1266 Gorlicz – 1301 Gorlitz – 1322 Gerlicz – 1378 Gurlicz – 1384, 1456 Garlicz – 1429 Gorlicze – 1430 Gorlitcz – 1434, 1475 Ghorlitz – 1443 Gorlitzsch – 1488 Gorlytz – 1511 Gorlicium, Gorlicia – używane były także formy zlatynizowane Zgorelc oraz Zgorzelec – 1847;