Mszyca porzeczkowo-czyściecowa (Cryptomyzus ribis) – mszyca z rodziny mszycowatych. W Polsce gatunek pospolity, o dużym znaczeniu w rolnictwie, jest bowiem groźnym szkodnikiem porzeczki.
mały|240px|lewo|Mszyce na dolnej stronie liścia porzeczki
Budowa ciała i rozwój Jest pasożytem dwudomowym, to znaczy, że jego cykl życiowy odbywa się na dwóch żywicielach. Żywicielem pierwszego pokolenia są różne gatunki porzeczek (Ribes), wtórnego niektóre gatunki roślin z rodziny jasnotowatych: jasnota biała (Lamium album), czyściec polny (Stachys arvensis), czyściec błotny (Stachys palustris), czyściec leśny (Stachys sylvatica).
Postać dorosła ma ciało o barwie od żółtozielonej do cytrynowozielonej i długość do 2 mm. Na ciele liczne syfony o długości do 0,4 mm. Składa czarne, owalne jaja na porzeczkach. Wylęgające się z nich larwy charakteryzują się dużą ruchliwością i szybko rozchodzą się po liściach. Mszyce w pierwszym pokoleniu są bezskrzydłe i rozmnażają się przez dzieworództwo. W czerwcu i lipcu pojawia się drugie pokolenie mszyc uskrzydlonych, które przenoszą się na rośliny jasnotowate i na nich żerują, wytwarzając kolejne 5-7 pokoleń. Jesienią uskrzydlone mszyce znów przelatują na porzeczki i składają jaja u podstawy pąków, lub w spękaniach kory.