Został członkiem Komitetu Narodowego Wolne Niemcy, przebywał najpierw w szkole Kominternu – Międzynarodowej Szkole Leninowskiej, później był nauczycielem w Centralnej Szkole Antyfaszystowskiej (Центральная антифашистская школа) w obozie nr 27 w Krasnogorsku (-1945).
1 maja 1945 powrócił do Niemiec w grupie KPD Saksonii kierowanej przez Antona Ackermanna; był I sekretarzem Komitetu KPD Saksonii (1945-1946) i po połączeniu w radzieckiej strefie okupacyjnej SPD z KPD, przewodniczącym Komitetu KPD Wielkiego Berlina (1946-1948), przew. Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej (1948-1971); jednocześnie powołano go w skład Sekretariatu KC SED (1946-1950), został członkiem Biura Politycznego KC SED (1950-1971). Od 1949 był członkiem (tymczasowej) Izby Ludowej NRD (Volkskammer), jej wiceprezesem (1950-1954), i I zastępcą prezesa (1954-). Był członkiem Rady Obrony Narodowej NRD. Oceniany jest, że w swojej działalności powojennej pełnił rolę tzw. „prawej ręki” Waltera Ulbrichta, zwłaszcza w planowaniu i przeprowadzaniu czystek partyjnychHermann Weber: Handbuch der Deutschen Kommunisten: Biographisches Handbuch 1918 bis 1945, Dietz Verlag Berlin 2003, .
Matern był od 1963 członkiem Rady Generalnej Międzynarodowej Federacji Kombatantów (Fédération Internationale des Résistants – FIR).