Na prawym brzegu Wisły do terytorium Bydgoszczy należała enklawa Zawiśle o powierzchni 198,5 ha, która leżała na zachodnim skraju historycznej Ziemi Chełmińskiej, podczas gdy pozostała część miasta, aż do 1938 roku znajdowała się w województwie poznańskim i na historycznych Północnych KujawachInfrastruktura i gospodarka komunalna. [w:] Historia Bydgoszczy. Tom II. Część druga 1920-1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 2004. s. 233-249, .
Zawiśle obejmowało słabo zaludniony teren we „wnętrzu” bydgoskiego zakola Wisły, oddzielony od Małej Kępy (w okresie zaborów zwanej Klein Kaempe) poprzez tzw. Kępę Kruszkową (niem. Kruschken Kaempe). Na terenie tym znajdowały się przybrzeżne łąki, bagna, zwarte krzaki, tereny leśne i osada Kępa Zamkowa (niem. Schloss Kaempe) złożona z kilku zabudowań, która od 1382 roku (pierwsza lokacja Fordonu) wchodziła w skład uposażenia fordońskiego wójtostwa. W XV-XVIII wieku Kępa była wyspą na Wiśle oddzieloną od lądu na wschodzie wąską odnogą rzekiKarte von Ost-Preussen nebst Preussisch Litthauen und West-Preussen nebst dem Netzdistrict aufgenommen unter Leitung des Preuss. Staats Minister Herrn von Schroetter in den Jahren von 1796 bis 1802.