Referat ( ‘odnosić: przedstawiać coś, referować’) – forma wypowiedzi, literacka lub literacko-naukowa, prezentująca dane zagadnienie. Wypowiedź pisemna przygotowana do wygłoszenia w kręgu zainteresowanych osób. Może poruszać różnorodną tematykę, jego głównym celem jest przekazanie wiedzy na jakiś temat; nie jest obowiązkowe zachowanie w nim całkowitego obiektywizmu – może zawierać krytyczne uwagi autora.
Osoba wygłaszająca referat to referent.
Charakterystyczne cechy referatu Uznaje się, że długość prezentacji referatu nie powinna przekraczać 15–20 minut, gdy przeznaczony jest do prezentacji oraz 10 stron A4 znormalizowanego wydruku, gdy się go publikuje w formie tekstowej, jednak w zależności od obszerności podejmowanego tematu, czas ten ulega wydłużeniu. Istotną kwestią jest zachowanie merytorycznego przekazu pracy. Referat ma charakter odtwórczy, a jego zadaniem jest zaprezentowanie w sposób logiczny i przemyślany pewnego obszaru tematycznego.