Cinq-Mars czyli spisek za Ludwika XIII (fr.ː Cinq-Mars) – powieść historyczna Alfreda de Vigny’ego z 1826 roku opowiadająca dzieje spisku przeciw kardynałowi Richelieumu i miłości markiza de Cinq-Mars do przyszłej królowej Polski Marii Gonzagi za panowania Ludwika XIII.
Okoliczności powstania utworu Powieść de Vigny’ego wyrosła z jego refleksji nad przyczynami słabości monarchii francuskiej. Wychowany w ultra-monarchistycznej rodzinie szlacheckiej, de Vigny w wieku 17 lat zaciągnął się do wojska i został najmłodszym oficerem w korpusie gwardii królewskiej. Kariera wojskowa nie przyniosła mu jednak sukcesów, a Burbonowie nie okazali się skłonni wspierać rodzin, które wraz z nimi znosiły niedole emigracji, brały udział w walkach i cierpiały za sprawę królewską. Nowa monarchia okazała się bardziej burżuazyjna i demokratyczna. Szukając odpowiedzi na pytania o społeczną rolę szlachty i przyczyny jej upadku, de Vigny sięgnął do czytanych w wieku 14 lat Pamiętników kardynała de Retza, który twierdził, że silna arystokracja nie stanowi groźby dla monarchii, lecz jest jej najtrwalszą podporą w walce z wrogiem wewnętrznym i zewnętrznym, a Richelieu, niszcząc polityczne znaczenie szlachty w celu umocnienia monarchii absolutnej, osłabił tron.