Tajemniczy, młody człowiek Podróżując przez Szkocję młody Anglik, nazwiskiem Lovel, zawiera znajomość ze starym oryginałem, antykwariuszem (zbieraczem starożytności), Jonatanem Oldbuckiem. Wspólnie udają się do Fairport, nadmorskiej miejscowości w północno-wschodniej Szkocji, gdzie Lovel chce się zatrzymać na pewien czas. Oldbuck, który mieszka niedaleko, zaprasza pewnego wieczoru swego tajemniczego, młodego przyjaciela na proszony obiad, na którym zjawia się też jego sąsiad, sir Artur z córką Izabellą. Lovel poznał Izabellę wcześniej, podczas swego pobytu w hrabstwie York, u swej ciotki. Dziewczyna odrzuciła jego starania, ze względu na mniej niż przeciętne urodzenie młodzieńca, do czego niezwykłą wagę przywiązuje jej ojciec.
Zaskoczeni przez bardzo mocny przypływ u stóp wysokich skał, sir Artur i Izabella zostają uratowani dzięki odwadze Lovela i starego żebraka Ediego Ochiltree oraz pomocy rybaków, Saundersa Mucklebackita i jego syna Steenie.
Noc następującą po tych wypadkach spędza Lovel u swego przyjaciela w Monkbarns, w słynnym, z odwiedzin ducha przodków, Aldobranda Oldbucka, zielonym pokoju. Duch Oldbucka zjawia się we śnie również młodzieńcowi i wskazuje mu na swoją dewizęː Starania zyskują względy.