Unieruchamianie komórek, immobilizacja komórek – umieszczenie komórek wykazujących aktywność katalityczną i żywotność w określonej, ograniczonej przestrzeni w celu przeprowadzenia biokatalizy w sposób wielokrotny. Komórki te mają częściowo lub całkowicie ograniczony swobodny ruch, a jednocześnie dostęp do składników odżywczych i możliwość odpływu produktów przemiany. Unieruchomienie komórek stanowi alternatywę dla unieruchomienia enzymów.
Rys historyczny Unieruchamianie enzymów w celach przemysłowych zapoczątkowano w latach 60. XX w. W latach 70. i 80. intensywnie rozwijano nowe metody. Pierwsze zastosowane unieruchomionych komórek w przemyśle miało miejsce znacznie wcześniej. Już w 1820 r. produkowano ocet metodą Schützenbacha (ociekową), w której etanol przepływał przez złoża wiórów bukowych z zaadsorbowanymi komórkami bakterii kwasu octowego.
Cechy unieruchomionych komórek Unieruchomione komórki mogą być wykorzystywane w procesach ciągłych bądź wielokrotnie w procesach okresowych – nie są wymywane z bioreaktora.