Założenia Według Öcalana demokratyczny konfederalizm stanowi koncepcję radykalnej demokratyzacji społeczeństwa. Jak sam pisze: "W przeciwieństwie do scentralizowanych administracji i biurokratycznego sprawowania władzy konfederalizm proponuje polityczny samorząd, w którym wszelkie tożsamości kulturowe wyrażają się na zebraniach lokalnych, walnych zgromadzeniach i radach. Taka demokracja otwiera przestrzeń polityczną na wszystkie warstwy społeczeństwa i pozwala wyrażać się różnorodnym ugrupowaniom politycznym. Tym sposobem przyczynia się do zwiększenia politycznej integracji społeczeństwa jako całości. Polityka staje się częścią życia codziennego".
Ideologia zakorzeniona jest w demokracji uczestniczącej i autonomii na poziomie lokalnym, jak pisze Öcalan: "Im silniejsza partycypacja ma miejsce, tym bardziej skuteczny jest dany rodzaj demokracji. Podczas gdy państwo narodowe stoi w opozycji do demokracji, a nawet stanowi jej zaprzeczenie, demokratyczny konfederalizm formuje ciągły proces demokratyczny".