Rozyna jest wychowanicą leciwego doktora Bartola. Ten pragnie ją mieć tylko dla siebie i aby zrealizować swój zamysł, dąży do ślubu. Kiedy przed ich domem zjawia się młody chłopiec (hrabia Almaviva incognito, w przebraniu biednego studenta o imieniu Lindoro) śpiewający serenady w towarzystwie ulicznych muzykusów, serce młodej kobiety bije mocniej, czemu chce dać wyraz całą sobą. Dziewczyna jest gotowa na wszystko, byle móc wyrwać się z rąk starego doktora i bliżej poznać z nowym adoratorem.
Bohaterka ukazana jest jako młoda, lecz niepłocha, świadoma własnych wdzięków dziewczyna, o swoją przyszłość i miłość zdolna walczyć przeciwko każdemu, kto tylko stanie jej na wyznaczonej drodze, co kompozytor zasugerował zwłaszcza w jej wokalizach. Chce ona brać sprawy we własne ręce, czym zdecydowanie różni się od wcześniejszego typu sentymentalnych panienek wykreowanego przez operę buffa.
Światowa prapremiera Cyrulika sewilskiego miała miejsce w Rzymie w Teatro Argentina 20 lutego 1816.