Przywódca wielkopolskiej szlachty Jan Łaski (jego ustawodawstwo z lat 1504–1506 było podstawą żądań egzekucyjnych w latach późniejszych) pokierował „atakiem” szlachty na możnowładztwo małopolskie. W 1504 roku ograniczono rozdawnictwo dóbr królewskich i przekazano kontrolę nad nimi sejmowi. Rozpoczęła się egzekucja samowolnie zagarniętych ziem. Wprowadzono zakaz utrzymywania wielu urzędów w jednym ręku (incompatibilitas). Szlachta odzyskała utracone w 1501 roku przywileje. Ostateczne zwycięstwo szlachta z rodzącego się stronnictwa egzekucyjnego odniosła w 1505 roku na sejmie w Radomiu. Uchwalono wtedy konstytucję „Nihil novi”, która zakazywała królowi uchwalania ustaw bez zgody izby poselskiej i Senatu.
Zygmunt I Stary po upadku projektu reform wojskowo-skarbowych (1512–1514) i odejściu z kancelarii Jana Łaskiego oparł swoją władzę jedynie na magnaterii. Szlachcie nie podobała się również ekonomiczna polityka królowej Bony, próby reformy skarbowej, elekcja „vivente rege” Zygmunta Augusta, łączenie niektórych godności i urzędów. Sprzeciw zaowocował rokoszem szlachty zgromadzonej na pospolite ruszenie pod Lwowem w 1537 roku, tzw. wojną kokoszą.