Epistemologia (od , episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; λόγος, logos – „nauka; myśl”), teoria poznania lub gnoseologia – dział filozofii, zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością. Epistemologia rozważa naturę takich pojęć jak: prawda, przekonanie, sąd, spostrzeganie, wiedza czy uzasadnienie. „Co to jest poznanie i czym jest poznawanie? Wyjaśnianie praw dotyczących zarówno poznawania i tego, co jest poznane”.
Etymologia Problematyką poznania filozofowie zajmowali się od czasów starożytnych. Dopiero jednak w epoce nowożytnej pojawiła się świadomość, że jest to odrębna dyscyplina filozoficzna. Kantyści nazywali ją krytyką poznania. W dziele AestheticaAlexander Gottlieb Baumgarten, Aesthetica, Frankfurt nad Odrą, 1750, s. 1. z 1750 roku Alexander Gottlieb Baumgarten ukuł łaciński termin gnoseologia. W 1801 roku Wilhelm Traugott Krug użył nazwy Erkenntnislehre w swojej pracy Entwurf eines neuen Organons der Philosophie, oder Versuch über die Prinzipien der philosophischen ErkenntnisWilhelm Traugott Krug, Entwurf eines neuen Organons der Philosophie, oder Versuch über die Prinzipien der philosophischen Erkenntnis, Miśnia i Lubin, 1801, s. 85..