Masakra w Wilnie w 1861 roku – demonstracja patriotyczna ludności Wilna, krwawo stłumiona przez władze rosyjskie 6 sierpniaData według kalendarza juliańskiego./18 sierpniaData według kalendarza gregoriańskiego. 1861 roku.
Przebieg masakry Wydarzenia te były częścią fali manifestacji patriotycznych, jakie objęły terytorium Królestwa Kongresowego i ziem zabranych w 1861 roku i poprzedziły wybuch powstania styczniowego w 1863 roku.
18 sierpnia 1861 roku na nabożeństwo w Ostrej Bramie w Wilnie zebrał się olbrzymi tłum mieszkańców miasta, który oczekiwał na spotkanie z rzekomą procesją, która miała zdążać z Warszawy. Źródła tych pogłosek nie udało się ustalić, a nie można nawet wykluczyć prowokacji policyjnej. Po zakończeniu modłów tłum odśpiewał pieśń Boże, coś Polskę i wyszedł na spotkanie nadchodzącej rzekomo procesji z Królestwa.