Prezydentem nowo powstałego państwa został dotychczasowy premier Kenneth Kaunda, który zdecydowanie wprowadzał reformy społeczne i własnościowe zgodne z ideologią „afrykańskiego socjalizmu” (ze wsparciem Chin i Tanzanii), a w 1972 przekształcił Zambię w państwo jednopartyjne i stopniowo przejął pełną kontrolę nad brytyjskimi i amerykańskimi towarzystwami gospodarczymi, a szczególnie nad kopalniami miedzi, które stanowią o jej zasobności.
Kryzys strajkowy Kolejny strajk w Mufulirze spotkał się z silną reakcją ze strony prezydenta Kaundy, który 27 lutego 1966 wydał nakaz internowania Mieczysława Rzechorzeka w odległym Mporokoso w Prowincji Północnej Zambii. Równocześnie postawiono w stan gotowości część sił zbrojnych Zambii. Po miesiącu negocjacji Mieczysław Rzechorzek został uwolniony, a następnie zwolniony z pracy pod naciskiem rządu i konkurencyjnego związku zawodowego górników afrykańskich. W tej sytuacji postanowił po 15 latach pobytu w Afryce powrócić do Wielkiej Brytanii, dokąd dotarł na początku lutego 1967.