Cały utwór może być skomponowany w tym samym odcieniu dynamicznym lub dynamika może być zmienna w czasie. Zmiany dynamiczne mogą być raptowne lub następować stopniowo. Oznaczane są graficznie lub słownie: crescendo (cresc.) - stopniowy wzrost dynamiki dźwięku; più forte (più f) - głośniej; diminuendo (lub decrescendo) (dim. lub decresc.) - stopniowy spadek dynamiki; più piano (più p) - ciszej; al niente - spadek dynamiki aż do zaniku dźwięku;
Nagłe zmiany dynamiczne, często ograniczające się do jednej nuty, zaznaczane są akcentem, wyrażanym graficznie lub słownie, np.: subito forte (sf) - nagle głośno; sforzato, sforzando (sfz) - akcentując; subito piano (sp) - nagle cicho.
Inne określenia
Istnieje ponadto wiele określeń, odnoszących się do bliższego wyrażania siły brzmienia, np.:
Nazwa włoska Znaczenie accentuato zaznaczając, akcentując agitato burzliwie con forza z siłą con fuoco ogniście, z temperamentem con tutta la forza z całą siłą marcato zaznaczając, akcentując mezza voce półgłosem non troppo nie zanadto più więcej, bardziej (np. più forte) simile w ten sam sposób sotto voce półgłosem súbito nagle (np. súbito forte) tutti wszyscy una corda na jednej strunie (na fortepianie oznacza użycie lewego pedału, a więc grę piano).
Kategoria:Teoria muzyki