Zmarł w wieku 28 lat na gruźlicę.
Poglądy Novalis uważany jest za jednego z prekursorów niemieckiej szkoły romantycznej. Jest autorem eseju Wiara i miłość, czyli król i królowa (Glauben und Liebe oder Der König und die Königin), w którym przeciwstawia się racjonalizmowi. Uważał, że wszystkie sfery życia i funkcjonowania państwa przenikać powinna wartość symbolizowana przez królową, czyli miłość. Drugą, obok uczuciowości, wartością dla społeczeństwa powinna zostać wiara. Novalis opowiadał się za katolicyzmem jako tym, który realizuje idee jedności oraz hierarchii i równocześnie pozwala jednostce na indywidualny rozwój. Postulował powrót Europy do stanu zjednoczenia sprzed reformacji, co było zgodne z popularną w romantyzmie inspiracją wiekami średnimi.
Poeta jest według Novalisa pośrednikiem pomiędzy ziemskością (Irdisches) i nadzmysłowością (Übersinnliches) i jest w stanie ująć w liryczne formy „tajemniczy byt rzeczy” (das Geheimnisvolle Seyn der Dinge).
Twórczość Zasłynął jako wielki artysta fragmentu.