Założenia Uruchamiając program Zwolnieni z Teorii, jego twórcy przekonywali o niedoborze wśród młodych absolwentów szkół praktycznych kompetencji, które ułatwiłyby im znalezienie pracy. Przytaczali wypowiedzi przedsiębiorców wskazujące wśród tych umiejętności pracę zespołową i tzw. skuteczną komunikację. Program zobowiązuje uczestników do rozwijania tych umiejętności na drodze realizacji projektu społecznego. Zgodnie z jego założeniem, ucząc się dla siebie poprzez praktykę, uczestnicy jednocześnie wytwarzają korzyści dla innych. Działalność ta ma także poprawić wskaźnik udziału Polaków w wieku 15–30 lat w wolontariacie, który badanie Eurobarometru z 2011 ustaliło na poziomie 16%.
Zasady Uczestnicy realizują swoje projekty, działając w zespołach. Zespoły projektowe rywalizują ze sobą, zdobywając punkty i odznaki za poszczególne osiągnięcia, np. liczbę wzmianek medialnych, wysokość zebranego budżetu czy liczbę beneficjentów projektu. W 2014 r. Złote Wilki wręczał m.in. prezydent RP Bronisław Komorowski, w 2015 r. wicepremier i minister rozwoju Mateusz Morawiecki, w 2016 i 2017 wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin, a w 2019 roku ambasador USA w Polsce – Georgette Mosbacher. Gośćmi specjalnymi Wielkiego Finału są też szefowie firm partnerskich Zwolnionych z Teorii, m.in.