– w pobliżu Tbilisi upadł ostatni emirat arabski 1184–1213 – panowanie królowej Tamary, podczas którego Gruzja przeżywała „złoty wiek” 1204 – zdobycie Konstantynopola przez krzyżowców pozwoliło Gruzinom rozszerzyć swoje wpływy na całe Zakaukazie 1225 – pierwszy najazd Mongołów 1231 – drugi najazd Mongołów 1387 – najazd Tamerlana doprowadził do upadku Gruzji koniec XV w. – Gruzja rozpadła się na trzy niezależne królestwa: Imeretię, Kachetię i Kartlię. Wkrótce potem Imeretia rozpadła się na Megrelię, Abchazję i Gurię XVI–XVII w. – okres walk Turcji z Persją o ziemie gruzińskie poł. XVIII w. – na krótko wyzwoliły się ziemie gruzińskie 1783 – traktat gieorgijewski: Herakliusz II, władca Królestwa Kartlijsko-Kachetyjskiego, przyjął protektorat rosyjski w zamian za gwarancję niepodległości