Zasady nadawania Odznaka nadawana była przez Ministra Zdrowia (później Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej) w drodze zarządzenia, na koszt Skarbu Państwa z budżetu Ministerstwa Zdrowia (Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej), które prowadziło także ewidencję odznaczonych. Zarządzenie ogłaszane było w latach 1950–1956 w Monitorze Polskim, od 1 stycznia 1957 roku od praktyki tej odstąpiono, zaś zarządzenia o nadaniu odznaki miały być ogłaszane w sposób wybrany przez zakład pracyUchwała Nr 767 Rady Ministrów z 1 grudnia 1956 r. w sprawie zmiany trybu ogłaszania list osób wyróżnionych odznakami „Racjonalizatora Produkcji”, „Zasłużonego Racjonalizatora Produkcji”, „Zasłużonego Przodownika Pracy” i „Za wzorową pracę w służbie zdrowie” ()..
Według kryteriów z lat 1950–1986 odznaka nadawana być mogła obywatelom polskim zatrudnionym w służbie zdrowia, głównie fachowym pracownikom tejże (lekarzom, pielęgniarzom, sanitariuszom, pracownikom służby walki z epidemiami), którzy wyróżnili się przy wykonywaniu swych obowiązków, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia mas pracujących, wykazując głęboką troskę o zachowanie lub przywrócenie obywatelom zdrowia i zdolności do pracy, podnoszenia poziomu zdrowotności i higieny kraju, szerzenia oświaty sanitarnej oraz fachowego i ideologicznego dokształcania kadr sanitarnych.