Emilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego a. etruskiego.
Wywodzi się od nazwiska pochodzącego z Etrurii, rzymskiego rodu patrycjuszy Emiliuszów (). Według tradycji oznacza tyle co żarliwy, rywal () a. zazdrosny (), lub po prostu: pochodzący z rzymskiego rodu Emiliuszów.
Utarło się kilka zdrobnień tego imienia: Emko, Mila, Milan, Milo itp., oraz najpopularniejsze Emil. Ostatnie, dzięki twórczości Jeana-Jacques’a Rousseau (Emil, czyli O wychowaniu), zostało upowszechnione w XIX w. jako odrębne imię i często stosowane wymiennie. Znane spieszczenia imienia to m.in.: Jemek, Milek, Miluś, Miłek itp., oraz pochodzące od zdrobnienia Emil: Emilek, Emisz, Emiś itp.
Posiada żeńskie odpowiedniki: Emiliana a. Emilia.
Od imienia wzięło swój źródłosłów kilka polskich nazwisk: Emela, Emielita, Emil, Emilewicz, Emilita, Emilka, Emisz, Emka, Emko, Emilianowicz, Jemielita, Jemilka, Omilianowicz, Omiljanowicz, Milewicz, Milowicz. Przypuszczalnie także od imienia Emilian bądź jego form obocznych wzięły swoją nazwę niektóre miejscowości, m.in. Emilianów, Jemiłówka, Milanówek, Milejowice, Milowice.