Szukano też źródeł tożsamości nie odwołujących się do pojęcia narodu.
Powstanie idei Koncepcję patriotyzmu konstytucyjnego stworzył uczeń Jaspersa Dolf Sternberger. Na początku lat sześćdziesiątych XX w. pisał on o idei Staatsfreundschaft (przyjaźni z państwem), a w 1970 po raz pierwszy użył pojęcia patriotyzmu konstytucyjnego (Verfassungspatriotismus). Sternberger określał w ten sposób pozytywne uczucia względem państwa demokratycznego, identyfikację z nim oraz skłonność do jego obrony przed przeciwnikami. Koncepcja ta nie miała być "surogatem patriotyzmu narodowego", lecz stanowić kontynuację europejskiej tradycji patriotyzmu związanego z państwem i jego instytucjami.
Jürgen Habermas Koncepcje Sternbergera nie spotkały się z szerokim oddźwiękiem. Idea stała się popularna pod koniec lat osiemdziesiątych XX w. za sprawą niemieckiego filozofia Jürgena Habermasa. Habermas po raz pierwszy użył jej w 1986, wskazując, że jest to jedyna dopuszczalna forma patriotyzmu dla Zachodnich Niemiec. Dla Habermasa patriotyzm konstytucyjny oznacza świadome poparcie dla politycznych zasad i wartości zawartych w konstytucji. W następnych latach Habermas rozwijał koncepcję, wskazując, że może ona być odpowiedzią na problem koordynacji i integracji społecznej w społeczeństwach nowoczesnych.