Instytut Umysłu i Życia (ang. Mind and Life Institute) – organizacja non-profit, założona w celu poszukiwań odpowiedzi na pytania o naturę rzeczywistości i możliwości poprawy jakości życia, badań i wymiany myśli na obszarze między nauką i buddyzmem; metodami działania są międzynarodowe konferencje, sympozja, debaty, w których uczestniczą wybitni specjaliści z różnych dyscyplin naukowych (filozofia, biologia, neurobiologia, neurofizjologia, neuronauka i in.) oraz filozofowie buddyjscy i osoby doświadczone w medytacjach; wyniki dyskusji są wykorzystywane w czasie wytyczania kierunków badań naukowych i formułowania programów badawczych; raporty z debat i wyniki badań są publikowane.
Inicjatorzy i założyciele Francisco Varela Inspiratorem utworzenia Mind and Life Institute był Francisco Varela (1946–2001), biolog pochodzenia chilijskiego, od roku 1974 praktykujący buddysta, absolwent Harwardu, m.in. dyrektor CNRS, wykładowca kognitywistyki i epistemologii w École polytechnique i University of Paris, jeden z głównych twórców teorii autopoezy, autor m.in. książek Principles of Biological Autonomy (1979) i The Embodied Mind. Cognitive Science and Human Experience (1991). Varela był również czynnym popularyzatorem swoich koncepcji i wyników badań (prowadził np. wykłady w internetowych portalach edukacyjnych (m.in.