Zarówno wśród pierwoustych (np. wirki, przywry, niektóre szczękogębe i wrotki) jak i wtóroustych (wężowidła) spotkać można formy o układzie pokarmowym niedrożnym, z otworem gębowym, ale bez otworu odbytowego. Ponadto formy pasożytnicze mogą być pozbawione otworu gębowego jak i całego układu pokarmowego i wchłaniać pokarm powierzchnią ciała (np. tasiemce).
Za otworem gębowym trójwarstwowców leży ektodermalne jelito przednie, przy czym u kręgowców bywa ono bardzo krótkie (u ssaków kończy się na tylnej krawędzi zębów). Odcinek przewodu pokarmowego leżący bezpośrednio za otworem gębowym może mieć formę jamy gębowej lub umięśnionej gardzieli. U stawonogów narządy gębowe formowane są z przydatków (odnóży) i w związku z tym często przed otworem gębowym pojawia się jama przedgębowa (przedsionek gębowy). Otwór gębowy stawonogów leży między drugim a trzecim somitem ciała, jeśli somitowi ocznemu nadać numer zerowy.
Przypisy
Kategoria:Układ pokarmowy Kategoria:Układ chłonąco-trawiący