W drugiej połowie lat 80 XX w. w etatach 1 Samodzielnego Batalionu Szturmowego i kompanii specjalnych OW ujęto zawodowe pododdziały specjalne, pełnili w nich służbę najbardziej wyszkoleni i doświadczeni komandosi. Post SZ PRL Żołnierze zawodowi okręgowych kompanii specjalnych SZ PRL, po ich rozformowaniu ok. 1994 r., w pewnej części weszli w skład kadry ujętej w nowym etacie JW 4101, którą kolejny raz przemianowano i powiększono do pułku, 1 Pułku Specjalnego. W SZ RP JW 4101 udoskonaliła się i jest jedynym oddziałem specjalnym wywodzącym się z Wojsk Lądowych SZ PRL. Jednostki działań specjalnych 19 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy - Oleśnica/ Wrocław/ Bielsko-Biała 26 Batalion Rozpoznawczy - Wola Justowska 1 Batalion Szturmowy - Kraków/ Dziwnów/ Lubliniec Wydział Działań Specjalnych 3 FO - Gdynia 48 Kompania Specjalna - Kraków 56 Kompania Specjalna - Bydgoszcz/ Szczecin 62 Kompania Specjalna - Bolesławiec Kompania Specjalna 2 brozp - Gubin Kompania Specjalna 5 brozp - Kołobrzeg Kompania Specjalna 7 brozp - Brzeg Kompania Specjalna 8 brozp - Budowo Kompania Specjalna 9 brozp - Żagań Kompania Specjalna 16 brozp - Szczecin Kompania Specjalna 17 brozp - Elbląg Kompania Specjalna 25 brozp - Międzyrzecz pluton specjalny 52 Kompanii Rozpoznawczej 7 DDes - Lębork