Nazwa gaj stanowi też człon nazw roślin oraz zwierząt: wstężyk gajowy czy zawilec gajowy.
Historia i symbolika
W czasach starożytnych święte gaje i drzewa znane były w kulturze indyjskiej i Mezopotamii, a także w Grecji, u starożytnych Germanów, Żydów, Celtów, Rzymian i Słowian. O kulcie świętych lasów, drzew i gajów wspomniał Tacyt, opowiadając m.in. o sejmie protoplastów Holendrów i Batawów przeciwko rzymskiej władzy, którzy w gajach radzili i ucztowali przed wyprawą. W starożytnej Germanii także każdy prześladowany mógł znaleźć azyl w świętym gaju lub cieniu świętego drzewa.
Gaj wśród Słowian też miał funkcje kultowe, a oprócz funkcji obrzędowych również był miejscem zebrań publicznych oraz sądów, na przykład Słowianie połabscy z plemienia Wagrów, o czym wspomniał w XII wieku kronikarz Helmold w swojej Kronice Słowian. thumb|Sąd gajony lwowski potwierdza darowiznę części kamienicy we Lwowie dokonanej przez braci Piotra i Grzegorza Waszkowiczów. Słowo gaić, czyli zasadzać młody las, używane było przez Słowian też w znaczeniu zamykania lasu ogrodzeniem. Gaje często były ogrodzone lub oznaczone i obowiązywał w nich zakaz wejścia obcym lub nieuprawnionym.