Powstawanie galaktyk i ich późniejsza ewolucja jest tematem wielu konkurujących hipotez, w których próbuje się połączyć znane z nocnego nieba typy morfologiczne galaktyk w spójne „scenariusze” uwzględniające całą ich różnorodność. Tematami ściśle związanymi z tym zagadnieniem są m.in. powstawanie gwiazd, scenariusz Wielkiego Wybuchu oraz wielkoskalowe struktury Wszechświata (np. gromady galaktyk).
Typy galaktyk
Najpopularniejsza klasyfikacja została opracowana przez Edwina Hubble’a i dostarcza pożytecznych informacji na temat wzajemnych podobieństw między typami galaktyk.
center|Klasyfikacja Hubbla galaktyk
Leżące po lewej stronie schematu galaktyki eliptyczne są kulistymi (E0) lub eliptycznymi (E1-E7) zgromadzeniami gwiazd, nie poruszających się w żaden zorganizowany sposób. Dynamikę gwiazd w tego typu galaktykach porównuje się czasem do chaotycznego ruchu cząsteczek gazu. Na drugim krańcu wykresu leżą galaktyki spiralne (zwykłe: S lub z poprzeczką: SB), cechujące się mniej lub bardziej wyraźną strukturą spiralną. Gwiazdy rozłożone są tu mniej więcej równomiernie w płaskim dysku i okrążają centrum galaktyki, podobnie jak planety okrążają gwiazdę w układzie planetarnym. Charakterystyczne spiralne ramiona to obszary o podwyższonej aktywności gwiazdotwórczej, które są z tego powodu jaśniejsze od swego otoczenia.