Samooskarżenie – dobrowolne zawiadomienie organów ścigania o popełnieniu przez siebie określonego przestępstwa. Ze względu na trudność w ocenie prawdziwości, wymaga ustalenia przyczyn. Stanowi źródło pierwszych informacji o przestępstwie, o którym organ ścigania do tej pory nie wiedział lub przypisywał je komuś innemuWiesława I. Kołakowska: Samooskarżenie. W: Leksykon policyjny, pod red. Wiesława Pływaczewskiego i Grażyny Kędzierskiej. Szczytno: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, 2001, s. 290-291. ..
Wyróżnia się samooskarżenia szczere (prawdziwe) oraz fałszywe. Do samooskarżenia szczerego dochodzi najczęściej z własnej woli lub za poradą bliskich. Dotyczy ono zazwyczaj przestępstw drogowych, nieumyślnego uszkodzenia ciała lub spowodowania śmierci oraz zabójstwa w afekcie. Sprawcą, który składa wszechstronne wyjaśnienia, kierują wówczas najczęściej: uczucie skruchy, współczucie pokrzywdzonemu oraz chęć poniesienia odpowiedzialności.