Medal może być nadany pośmiertnie. W przypadku śmierci kandydata przed wręczeniem medalu, medal wręcza się osobie najbliższej zmarłego. W przypadku nadania medalu pośmiertnie, stosuje się ceremoniał i tryb nadania medalu ustalany każdorazowo stosownie do okoliczności.
Nadanie medalu potwierdza się stosownym dokumentem. Osoby fizyczne otrzymują medal wraz z legitymacją, a instytucje lub organizacje otrzymują medal wraz z dyplomem.
Wygląd Oznakę medalu stanowi okrągły krążek z metalu, barwiony w zależności od stopnia. Na awersie medalu umieszczony jest wypukły wizerunek orła z Herbu Polski z lat 1919–1927. Na rewersie medalu znajduje się napis: „NARÓD, KTÓRY TRACI PAMIĘĆ, PRZESTAJE BYĆ NARODEM" (cytat z Józefa Piłsudskiego). U góry medalu przymocowane jest uszko i kółko do zawieszenia go na wstążce.
Projektantami oznaki medalu są architekt Rafał Raniowski i Krzysztof Męciński ze szczecińskiego Oddziału IPN.
Medal nosi się na wstążce na lewej piersi w kolejności po orderach i odznaczeniach państwowych.
Autorem poprzedniej (jednostopniowej) wersji medalu był Norbert Wójtowicz.