Trybunał inkwizycji rzymskiej w Kolonii – jedyny trybunał inkwizycji rzymskiej działający w XVII – XVIII wieku w krajach niemieckojęzycznych. Był kierowany przez dominikanów.
Historia Średniowiecze
Nadrenia była ośrodkiem działalności inkwizycji papieskiej już w średniowieczu. W 1364 Ludwig de Caliga został mianowany pierwszym inkwizytorem kolońskiej prowincji kościelnej przez papieża Urbana V, a od 1372 prawo mianowania inkwizytorów na tym obszarze uzyskał prowincjał dominikańskiej prowincji zakonnej Teutonii. Począwszy od 1435 utarła się praktyka wyznaczania jednego inkwizytora dla trzech metropolii nadreńskich: kolońskiej, mogunckiej i trewirskiej. Z reguły na urząd ten wyznaczani byli dominikanie z konwentu kolońskiego. Najsłynniejszymi spośród nich byli Jakob Sprenger (1481–1495) i Jakob van Hoogstraten (1508–1527). Jednakże w drugiej połowie XVI wieku, pomimo postępów reformacji, nominacji tych zaniechano i na przełomie XVI/XVII wieku w Niemczech nie było w ogóle trybunałów inkwizycyjnych. W 1583 ówczesny arcybiskup Kolonii Gebhard Truchsess von Waldburg przeszedł na protestantyzm i próbował dokonać sekularyzacji arcybiskupstwa, co wywołało kilkuletnią wojnę, zakończoną zwycięstwem stronnictwa katolickiego i objęciem archidiecezji przez nowego arcybiskupa Ernesta Wittelsbacha z BawariiSchmidt, s.