Jednak nigdy nie kwestionowano, że był nim Cyceron, bowiem w roku 55, w dialogu O mówcy, sam wspomniał o swoim młodzieńczym dziele, które niewykończone i niedojrzałe wypadło z zapisków chłopcu lub raczej młodzieniaszkowiCyceron: De oratore 1, 1, 5..
Cyceron interesował się retoryką od wczesnej młodości. Jako dwudziestokilkuletni młodzieniec postawił sobie zadanie napisania podręcznika, który miał objąć całość teorii wymowy usystematyzowanej według schematu perypatetyckiego – a więc inwencję, dyspozycję, elokucję, memorię i akcję. Na zrealizowanie tego ambitnego planu najprawdopodobniej nie starczyło mu sił. Zdołał ukończyć jedynie dwie pierwsze księgi, omawiające inwencję. Napisał je prawdopodobnie przede wszystkim dla samego siebie, ujmując na piśmie teorię, którą studiował.
Młody Cyceron napisał swoje dzieło niewątpliwie w Rzymie, przed kilkuletnią podróżą do Grecji, którą rozpoczął w roku 79. Ponieważ w latach 81–79 prowadził intensywną praktykę prawniczą, dzieło musiało zostać napisane wcześniej, podczas studiów – najpóźniej w roku 81. W De inventione Cyceron wykazuje znajomość Retoryki dla Herenniusza, która powstała w latach 86–82, stąd większość uczonych jest zdania, że nie mógł zacząć pisać traktatu wcześniej niż w roku 84.