obchód ten zowie się „śmirgust”. (…)”.
Postacie śmierguśników i przebieg Śmiergustu mały|Śmiergust, Wilamowice 2015 mały|Obchodzenie domów przez śmiergustników – wielkanocnych przebierańców w Wilamowicach. Śmierguśnicy byli poprzebierani za różne postacie: „(...) lekarzy, Żydów, kominiarzy, furmanów bądź (...) kobiety. Z czasem zaczęli oni używać strojów szytych ze skrawków i resztek zniszczonych strojów kobiecych, dających wielobarwny i pstrokaty efekt”. Inne źródła mówią też o występowaniu postaci policjanta i misia. Ubiór dopełniały też kapelusze z kwiatami z bibuły, które miały symbolizować zbliżającą się wiosnę i samodzielnie wykonane, pomalowane maski z masy papierowej, które miały uniemożliwić rozpoznanie ich właściciela.
Śmierguśnikami byli mężczyźni w wieku 16–25 lat, którzy przez całą noc maszerowali od domu do domu i po polaniu dziewczyn otrzymywali w poszczególnych domach poczęstunek i napitek. Jolanta Danek, etnograf z Wilamowic, wspomina, że „(...) już w niedzielę wieczorem mężczyźni gromadzą się w domu któregoś ze śmierguśników”. W grupach śmierguśników znajdował się harmonista, który towarzyszył im w Niedzielę Wielkanocną, jak i w Poniedziałek Wielkanocny.