Aleksander Kolańczuk (ur. 2 kwietnia 1932 w Wólce Tarnowskiej, zm. 7 maja 2023 w Przemyślu) – polski historyk pochodzenia ukraińskiego.
Życiorys Absolwent Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Studia ukończył w 1956 uzyskując tytuł magistra inżyniera rolnictwa. Przez wiele lat pracował na różnych stanowiskach w gospodarce rolnej i szkolnictwie rolniczym. W 2001 obronił na Politechnice Lwowskiej pracę doktorską i otrzymał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Specjalizował się w dziejach wojskowości XX wieku. Autor 8 książek, ok. 300 artykułów, w tym ponad 100 publikacji dotyczących stosunków polsko-ukraińskich. Od 1998 był wiceprezesem Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego w Przemyślu.
Zaangażowany w życie ukraińskiej mniejszości narodowej. W latach 1995–2001 był członkiem zarządu Związku Ukraińców w Polsce.
W 2013 został uhonorowany tytułem doktora honoris causa Instytutu Polityki Regionalnej i Ekonomii w Kirowohradzie.
Został pochowany na cmentarzu Głównym w Przemyślu.