Buchanan zwyciężył w głosowaniu powszechnym i uzyskał 174 głosy w Kolegium Elektorów, wobec 114 głosów dla Johna Frémonta i 8 głosów dla Millarda Fillmore’a.
Prezydentura Największym wyzwaniem, przed którym stanął nowy prezydent, była kwestia niewolnictwa, która coraz bardziej dzieliła stany północne od południowych. Buchanan sympatyzował z ruchami proniewolniczymi i wolał nie podejmować żadnych działań w tych kwestiach, zostawiając decyzję Sądowi Najwyższemu. Wówczas nagłośniona została sprawa czarnoskórego niewolnika, Dreda Scotta, który wyjechał ze swoim właścicielem do stanu Wisconsin – wolnego od niewolnictwa. Twierdząc, że uczyniło go to wolnym człowiekiem, wytoczył proces, który rozstrzygnął Sąd Najwyższy. Orzeczenie mówiło, że Scott jako niewolnik nie jest obywatelem i nie może wytaczać procesów. Prezydent uważał, że taki werdykt powinien zakończyć spory, lecz stało się dokładnie odwrotnie – abolicjoniści z Północy jeszcze bardziej zaostrzyli protesty. Dodatkowo, w Kansas, które aby być przyjęte do Unii, musiało uchwalić konstytucję stanową, dochodziło do ostrej walki politycznej. Abolicjonistów było znacznie więcej niż zwolenników niewolnictwa, ale to właśnie ci drudzy mieli większość w legislaturze, która wybierała delegatów na konwencję konstytucyjną.