W 1971 zmarła jego żona. W tym samym roku po serii artykułów w lokalnej prasie, atakujących zarówno jego, jak i jego ojca, duchowny został przez władze świeckie pozbawiony zezwolenia na prowadzenie działalności religijnej. W 1973 mógł wrócić do służby w soborze Trójcy Świętej w Saratowie dzięki staraniom arcybiskupa saratowskiego i wołgogradzkiego Pimena, ponownie został również dziekanem, którym pozostawał do 1988. W tymże roku został proboszczem parafii soborowej.
13 września 1989 został nominowany na biskupa kirowohradzkiego i nikołajewskiego, pod warunkiem złożenia ślubów mniszych. Protoprezbiter Wsewołod Wasylcew uczynił to 27 września tego samego roku przed biskupem perejasławsko-chmielnickim Jonatanem, przyjmując imię zakonne Bazyli na cześć św. Bazylego Wielkiego. Dwa dni później otrzymał godność archimandryty. Jego chirotonia biskupia odbyła się 1 października 1989 w soborze św. Włodzimierza w Kijowie. W 1994 został podniesiony do godności arcybiskupiej. W związku ze zmianami granic eparchii nosił kolejno tytuły biskupa kirowohradzkiego i nowomyrhorodzkiego oraz kirowohradzkiego i aleksandryjskiego.